Империя Габсбургов и Московское государство: установление дипломатических отношений между московскими великими князьями и германскими императорами
Автор: Пицкова Дана
Журнал: Вестник Новосибирского государственного университета. Серия: История, филология @historyphilology
Рубрика: Российская история
Статья в выпуске: 8 т.16, 2017 года.
Бесплатный доступ
Статья посвящена изучению обстоятельств подготовки и содержания двух дипломатических соглашений, заключенных в конце XV - начале XVI в. между правителем Священной Римской империи Максимилианом I и московскими великими князьями Иваном III и Василием III. Установлено, что цели, которых добивалась каждая из сторон, не совпадали друг с другом. Если московский двор был заинтересован в этих соглашениях, прежде всего, для получения военной помощи в борьбе с Литвой за возвращение бывших древнерусских земель, то Максимилиан преследовал свои интересы, сначала желая завладеть престолом Венгерского королевства, а впоследствии стараясь ограничить влияние в Восточной Европе польского короля Сигизмунда I. Вместе с тем данные соглашения свидетельствуют о включении Московского государства в систему общеевропейских международных отношений в рассматриваемый период в качестве полноправного их участника, с которым в дальнейшем уже должны были считаться западноевропейские государства.
Московское государство, священная римская империя, максимилиан i, иван iii, василий iii, дипломатические отношения
Короткий адрес: https://sciup.org/147219832
IDR: 147219832 | УДК: 94 | DOI: 10.25205/1818-7919-2017-16-8-28-40
Habsburg empire and Muscovite state: the establishment of diplomatic relations between grand princes of Moscow and German emperors
The paper is devoted to conditions of preparation and to the meaning of two diplomatic treaties between Maximilian I, ruler of Holy Roman empire, and Muscovite grand princes Ivan III and Vasily III in the end of 15th - early 16th century. Sources for our study include both Russian and German published documents, as well as some materials from the Austrian state archive in Wien - Haus, Hof- und Staatsarchiv (HHStA). Our purpose is to analyze Emperor Frederick III’s and his son Maximilian’s intentions - the first rulers from the Habsburg family who had established diplomatic relations with Muscovite state. The reasons, which led to this move, are found out, and Ivan and Vasily’s motivation to accept Habsburgs’ friendly offers is estimated. The first visit of Nicholas Poppel, ambassador of Emperor Frederick III, to Moscow in 1488 was almost immediately followed by the second visit of Jorg von Thurn in 1490. Von Thurn arrived on behalf of Emperor’s son Maximilian, Roman King and Austrian Archduke, to sign the first Russian-Habsburg treaty with grand prince Ivan III. Maximilian had intention to use his new eastern ally against the Jagellon family members, because they tried to prevent him from claiming the throne of Hungarian kingdom. But the war against France for the Duchy of Bretagne and lack of funds forced him to give up this idea in 1491. In 1513, Maximilian I, already the Emperor, sent to Moscow his counsellor Georg Schintzenbaumer von Sonneg, who persuaded grand prince Vasily III to sign the second Russian-Habsburg treaty. The most important is that conditions of the treaty were not previously approved by Maximilian and gave profit only for Russian side. Vasily hoped to get real military assistance from Maximilian to continue the war with Polish King and Lithuanian grand prince Sigismund I. In 1514, Smolensk was took back. But the Emperor changed some articles of this treaty and asked his Muscovite partner to start peace talks with Sigismund instead of taking further military actions. However, both treaties show that Muscovite state became an important actor of the European international politics. From this time, the great powers of Western Europe started to seek constant ties with the rulers of Moscow.
Список литературы Империя Габсбургов и Московское государство: установление дипломатических отношений между московскими великими князьями и германскими императорами
- Соловьев С. М. История России с древнейших времен. М.: Изд-во соц.-экон. лит., 1960. Кн. 3. 815 с.
- Хорошкевич А. Л. Международные отношения в Центральной и Восточной Европе в конце XV - первой половине XVI столетия // Герберштейн С. Записки o Московии. М., 2008. Т. 1. С. 9-148.
- Baczkowski K. Walka o Węgru w latach 1490-1492. Z dziejów rywalizacji habsbursko-jagiellońskiej w basenie środkowego Dunaju. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 1995. 168 s.
- Baczkowski K. Zjazd Wiedenski 1515, Geneza, przebieg i znaczenie. Warszawa: Państwowe Wydawn. Naukowe, 1975. 264 s.
- Dralle L. Der Staat des deutschen Ordens // Preussen nach dem II. Thorner Friede. Untersuchungen zur ökonomischen und ständepolitischen Geschichte Altpreußens zwischen 1466 und 1497 (Frankfurter historische Abhandlungen 9). Wiesbaden, 1975. S. 108-150.
- Fiedler J. Die Allianz zwischen Kaiser Maximilian I. und Vasilji Ivanovič Grossfürsten von Russland von dem Jahre 1514. Wien: Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften, 1863. 107 S.
- Fiedler J. Nikolaus Poppel, erster Gesandter Österreichs in Russland // Sitzungsberichte der philosophisch-historischen Classe der kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Wien, 1857. Bd. 22. S. 187-220.
- Firnhaber F. Beiträge zur Geschichte Ungerns, unter der Regierung der Könige Wladislaus II. und Ludwig II. 1490-1526 // Archiv für Kunde österreichischer Geschichts-Quellen. Wien, 1849. Bd. 3. S. 375-551.
- Fraknói W. König Mathias Corvinus und der deutsche Kaiserthron // Ungarische Rundschau für historische und soziale Wissenschaften. München; Leipzig, 1915. Bd. 4. S. 1-27.
- Höflechner W. Zur Entwicklung der europäischen Bündnissysteme und des Gesandttschaftswesen bis zur Zeit Herbersteins // Siegmund von Herberstein. Kaiserlicher Gesandter und Begründer der Rußlandkunde und der europäische Diplomatie. Graz, 1989. S. 17-25.
- Joachim E. Die Politik des letzten Hochmeisters in Preußen Albrecht von Brandenburg. Leipzig: Hirzel, 1892. Bd. 1. 316 S.
- Karge P. Kaiser Friedrich's III. und Maximilian's I. ungarische Politik und ihre Beziehungen zu Moskau. 1486-1506 // Deutsche Zeitschrift für Geschichtswissenschaft. Freiburg; Leipzig, 1893. Bd. 9. S. 259-287.
- Leitsch W. Die ersten 300 Jahre in den Beziehungen Russlands zu Österreich // Mittelungen des österreichischen Staatsarchiv (200 Jahre russisches Aussenministerium). Innsbruck; Wien, 2003. Bd. 50. S. 65-77.
- Liske F. X. Der Wiener Kongreß von 1515 und die Politik Maximilians I. gegenüber Preußen und Polen // Forschungen zur deutschen Geschichte. Göttingen, 1878. Bd. 18. S. 445-467.
- Nehring K. Matthias Corvinus, Kaiser Friedrich III. und das Reich. Zum hunyadisch-habsburgischen Gegensatz im Donauraum (Südosteuropäische Arbeiten 72). München: Oldenburg, 1975. 244 S.
- Picková D. Dvě cesty Nikolaa Poppela do Moskvy (Příspěvek k problematice navázání rusko-habsburských vztahů koncem 15 století) // Slovanský přehled. Praha, 1998a. Sv. LXXXIV. č. 2. S. 126-132.
- Picková D. Habsburkové a Rurikovci na prahu novověku. Příspěvek k dějinám rusko-habsburských vztahů na přelomu 15 a 16 století (Acta Universitatis Carolinae, Philosophica et Historica, Monographia CLIV). Praha: Nakladatelství Karolinum, 2002. 226 s.
- Picková D. Mezi Moskvou a Suceavou (Příspěvek k dějinám rusko-moldavských diplomatických vztahů na přelomu 15 a 16 století) // Acta Universitatis Carolinae Philosophica et Historica 2, Studia Historica IL. Praha, 1998б. S. 29-39.
- Sach M. Hochmeister und Großfürst. Die Beziehungen zwischen dem deutschen Orden in Preussen und dem Moskauer Staat um die Wende zur Neuzeit, (Quellen und Studien zur Geschichte des östlichen Europa 62). Stuttgart: Steiner, 2002. 488 S.
- Slavík J. Habsburkové a Rusko v 16. Století // Český časopis historický. Praha, 1906. čís. XII. S. 169-177, 312-334, 447-467.
- Suchánek D. The Emperor Maximilian I and the Possibility of Personal Connection of Empire and Papacy // Prague Papers on the History of International Relations. Prague, 2008. P. 57-72.
- Übersberger H. Österreich und Russland seit dem Ende des 15. Jahrhunderts. Wien; Leipzig: Braumüller, 1906. 584 S.
- Wiesflecker H. Kaiser Maximilian I. Das Reich, Österreich und Europa and der Wende zur Neuzeit. Wien: Verlag für Geschichte und Politik, 1971. Bd. 1: Junge, burgundisches Erbe und Römisches Königtum bis zur Alleinherrschaft 1459-1493. 608 S.; 1981. Bd. 4: Gründung der habsburgischen Weltreiches. Lebensabend und Tod 1508-1519. 692 S.
- Wiesflecker H. Maximilians I. Kaiserproklamation zu Trient (4. Februar 1508). Das Ereignis und seine Bedeutung // Österreich und Europa. Graz; Wien; Köln, 1965. S. 15-38.
- Wimmer E. Die Rußlandpolitik Wolters von Plettenberg // Wolter von Plettenberg. Der grösste Ordenmeister Livlands. Lüneburg, 1985. S. 71-99.
- Zenèev V. G. Der Beginn der russisch-österreichischen Beziehungen // Mittelungen des österreichischen Staatsarchiv (200 Jahre russisches Aussenministerium). Innsbruck; Wien, 2003. Bd. 50. S. 29-42.