Regioni - ekonomske celine države Srbije
Автор: Đurić Aleksandar B.
Журнал: Pravo - teorija i praksa @pravni-fakultet
Рубрика: Original scientific work
Статья в выпуске: 9-10 vol.25, 2008 года.
Бесплатный доступ
U ovom radu autor je analizirao sadržinu i značaj razvoja srpske lokalne samouprave u procesu evropske integracije kao sredstvo za ostvarivanje osnovnih ljudskih prava u Srbiji. Poseban značaj posvećen je komparativnoj analizi ustavnopravnih odredaba o lokalnoj samoupravi i u vezi sa lokalnom samoupravom u našem nacionalnom (članovi 1, 3, 4, 12, 18-81, 82-94, 176-193, 194-205. Ustav RS) i inostranim zapadno-evropskim ustavima (Nemačke, Francuske, Španije, Norveške i dr.). Iako je ustav konstitutivni pravni akt odredbe o lokalnoj samoupravi u srpskom Ustavu su deklarativnog karaktera (članovi 176-178, osim člana 192. Ustava RS), dok su odredbe o lokalnoj samoupravu u inostranim ustavima konstitutivnog karaktera. Takođe, pojedini međunarodno-pravni akti sadrže konstitutivne odredbe o sadržini i razvoju lokalne samouprave u državama EU (primera radi, Povelja Ujedinjenih nacija; Evropska povelja o lokalnoj samoupravi; Evropska povelja o regionalnoj autonomiji; Međunarodni pakt o građanskim i političkim pravima; Međunarodni pakt o ekonomskim, socijalnim i kulturnim pravima i drugi). Drugo osnovno pitanje koje direktno utiče na kvalitet sadržine i razvoja lokalne samouprave kod nas i u svetu je decentralizacija i regionalizacija. Proces decentralizacije se mora shvati kao kreativni proces, a ne kao sredstvo za ostvarenje političke ideologije pojedinih političkih stranaka. Upravo kao prevencija političke zloupotrebe, sadržina i proces decentralizacije (naročito fiskalne decentralizacije) moraju biti detaljno i sveobuhvatno regulisani zakonom i putem naučnih tribina, seminara i masmedija propagirni u Srbiji. Takva sadržina i proces decentralizacije u Srbiji trebaju biti osnovno sredstvo realizacije primarnih (ekonomskih, socijalnih i pravnih) ljudskih prava u zemlji Srbiji (primera radi, građani u lokalnoj samoupravi moraju organizovati na nivou lokalne samouprave kroz lokalne organe vlasti administriranje poreza i način raspolaganja poreskim sredstvima; ili inostrane investicije moraju biti osigurane i obezbeđene kroz razvijeni sistem zakonske i moralne odgovornosti građana i njihovih organa lokalne vlasti; ili sudski i drugi državni organi u lokalnoj samoupravi moraju biti kadrovski i profesionalno osposobljeni za obavljanje svojih profesionalnih funkcija na nivou lokalne vlasti; ili razvoj preduzetništva i malih preduzeća u skladu sa ekonomskim potrebama konkretne jedinice lokalne samouprave i drugo). Upravo ovakav kvalitet decentralizacije u Srbiji moraju inicirati i započeti Republički izvršni organi (Premijer i Vlada RS) svim lege artis raspoloživim sredstvima. Ovako ostvarena decentralizacija omogućiće regionalizaciju Srbije. Organizovanje regiona u Srbiji treba počivati na sličnostima u ekonomskim resursima pojedinih jedinica lokalne samouprave. Cilj regionalizma je postizanje ravnomernog razvoja svih delova teritorije države Srbije. Regioni trebaju da predstavljaju ekonomske uzajamno povezane celine unutar jedinstvenog državnog ekonomskog sistema Srbije. Zakonom o decentralizaciji i regionalizaciji moraju biti celovito i temeljno regulisana sva pitanja decentralizacije i regionalizacije u Srbiji, a osobeno zakonskopravna odgovornost srpske (republičke i lokalne) egzekutive za sprovođene navedenog kvaliteta decentralizacije i regionalizacije. Sadržina i procedura decentralizacije i regionalizacije u Srbiji zavisi od namera i idejnih planova njenih građana i njene izvršne vlasti. Decentralizacija i regionalizacija Srbije ne smeju biti sredstvo za separaciju i secesiju pojedinih delova teritorije Srbije.
Regioni - ekonomske celine, ljudska prava, decentralizacija, regionalizacija, zakonsko-pravna odgovornost, ekonomski razvitak Srbije
Короткий адрес: https://sciup.org/170202783
IDR: 170202783 | УДК: 323.172+336.132:(437.11)
Regions: Economic parts in the state of Serbia
In this paper the author analyzes the importance of development of local government in the process of European integration as a tool for accomplishing basic human rights in Serbia. Special attention is given to the comparative analysis of constitution concerning local governance (Articles 1, 3, 4, 12, 18, 19-81, 82-94, 176-193 and 194-205, RS Constitution) to constitute rights granted in the West European local governances (Germany, France, Spain, Norway and others). Even though constitutional legal act of directives on local governance in Serbian Constitution are of declarational character (Articles 176-178, except the article 192 of RS Constitution), the directives on local governance in foreign constitutions are of constitutional character. Some international legal acts consist of constitutional directives on development and content of local governances in EU countries (for example: the Charter of the UN; the Charter EU on Local Government; the Charter EU on Regional Autonomy; International Pact on Civil and Political Rights; International Pact on Economic, Social and Cultural Rights and others). The second basic question directly affecting the quality of content and development of local governances in our country and worldwide are decentralization and regionalization. Decentralization has to be taken as a creative process, not as a tool for fulfilling political ideology. Just as a mean of preventing political misuse, content and process of decentralization have to be regulated by law in details and supported and promoted via scientific forums, seminars and mass-media in Serbia. Such content and process of decentralization in Serbia should be the basic tool and mean of realization the primary (economic and legal) human rights in our country (for example: citizens in local governances have to be organized through local governmental institutions, tax administration and means of tax funds' disposal; foreign investments must be insured and secured through a developed system of legal and moral responsibilities of citizens and their local governmental authorities; or court and other governmental institutions in local governance must have proper human resources and professionals in order to respond to their professional functions on the level of local authorities; or development of entrepreneurship and small enterprises in correspondence to the economic need of a specific unit of local governance; etc.). This kind of decentralization in Serbia must be initiated by the Republic Executive Authorities (the Prime Minister and the Government of RS) with all lege artis disposable means and tools. The content and procedure of decentralization in Serbia depend on the intentions and plans of it's citizens and it's executive authority. Decentralization formed in this way will enable regionalization of Serbia. Organization of regions in Serbia should be founded on economical similarities in recourses of some units of local governance. The goal of regionalization is ac- hiving equal development of all parts of Serbia. Regions should represent economically connected parts inside of a unique national economical system of Serbia. The suggested Law on Decentralization and Regionalization of Serbia has to regulate all questions and legislative-legal responsibility of Serbian (republic and local) executive organs for conducting and implementing of stated quality and decetralization in Serbia. Decentralization and regionalization of Serbia must not be the mean and tool for separation certain territories of Serbia.
Список литературы Regioni - ekonomske celine države Srbije
- Centar za regionalnu politiku Niš, http://www.crp.org.yu/
- http://www.parlament.sr.gov.yu/content/cir/akta/predzakoni.asp
- Zakonom o lokalnoj samoupravi, Sl. glasnik RS, br. 129/07.
- Zakon o teritorijalnoj organizaciji RS, Sl. glasnik RS, br. 129/07.
- Zakon o lokalnim izborima, Sl. glasnik RS, br. 129/07.
- Zakon o glavnom gradu, Sl. glasnik RS, br. 129/07.
- Zakon o ustavnom sudu, Sl. glasnik RS, br. 109/07.
- Zakon o vladi, Sl. glasnik RS, br. 101/07.
- Zakon o utvrđivanju nadležnosti autonomne pokrajine, Službeni glasnik RS, br. 6/02, 101/07 – dr. Zakon.
- Zakonom o potvrđivanju Evrospke povelje o lokalnoj samoupravi, Sl. glasnik – Međunarodni ugovori RS, br. 70/07.
- Evropska povelja o regionalnoj autonomiji, http://www.crp.org.yu/
- Zakon o zaštitniku građana, Sl. glasnik RS, br. 79/05.
- Zakon o slobodnom pristupu informacijama od javnog značaja, Sl. glasnik RS, br. 120/04.
- Ustav Srbije iz 2006, Sl. glasnik RS, br. 98/06.
- Vujaklija M., Leksikon stranih reči i izraza, Beograd, 1954.
