Нан-тоқаш өнімдерінің тағамдық құндылығын арттыру үшін композициялық қоспалар құрамында пектинді қолдану

ҒТАХР 65.33.29                                 

Кіріспе

Халықты сапалы және жоғары тағамдық құндылығы бар нанмен тұрақты қамтамасыз ету міндетін жүзеге асыру шикізат ресурстарын кешенді пайдалануға, шығарылатын өнімдер ассортиментінің құрылымын жетілдіруге, нан пісіру өндірісі үшін жаңа әрі тиімді шикізат түрлерін іздестіруге, сондай-ақ нан және нан-тоқаш өнімдерін өндіру көлемін арттыруға негізделеді.

Нан және нан-тоқаш өнімдері халықтың тамақтануында ерекше орын алады. Олар күн-делікті тұтынылатын өнімдер болып табылады жэне олардыц таFамдык кундылыFы аса мац-ызды мэнге ие.

Казакстанда нан Heri3ri таFам енiмдерiнiц 6ipi болып саналады, оны тутыну аркылы адам езiнiц таFамдык заттар мен энергияFа деген физиологиялык кажеттiлiгiнiц 30%-дан аста-мын канагаттандырады. Нанныц эсер ету дэрежесi мен адамныц денсаулыFына ыкпалы турFысынан алFанда, оныц кемегiмен таFам рационыныц коректiк жэне профилактикалык KундылыFын тYзетуге болады [1].

Казiргi тамактану Fылымыныц кезкарас-тарына сәйкес, нан өнімдерінің ассортименті сапасы жақсартылған, тағамдық құндылығы жоғары, профилактикалық және диеталық максаттаFы енiмдердi шыFару есебiнен кецей-тiлуi тиiс.

Нан сапасын жаксартудыц, оныц таFам-дык жэне биологиялык кундылыFын арттыру-дыц, сондай-ак нан-токаш енiмдерiнiц техно-логиясын оңтайландырудың ғылыми негіздерін эзiрлеуге Ауэрман Л.Я., Кретович В.Л., Пучкова Л.И., Покровский А.А., Патт В.А., Поландова Р.А., Козьмина Н.П., Ройтер И.М., Дробот В.И., Матвеева И.В., Витавская А.В., Изтаев А.И., Усембаева Ж.К., Джерембаева Н.Е. жэне баска да Fалымдар елеулi Yлес косты.

Казiргi заманFы нан пiсiру енеркэсiбiн-дегi езектi мэселе-нанды таFамдык талшыктар-мен, атап айтканда пектиндi заттармен байы-туды қамтамасыз ететін технологияларды әзірлеу болып табылады. Мұндай қажеттілік экологиялык жаFдайлардыц нашарлауына бай-ланысты туындайды, бұл қоршаған ортаның жэне азык-тYлiк енiмдерiнiц ластануымен байланысты [2].

Сондыктан кептеген зерттеушiлердiц на-зарын есiмдiк тектi зат - пектинге аударады, ейткенi ол организмнен ауыр жэне радио-активті металдарды шығару қабілеті сияқты кең мүмкіндіктерге ие. Нан пісіру технологиясында пектинді заттардың мына қасиеттері маңызды болып табылады: ісінуі, тұтқырлығы, гель түзетін қабілеті, кристалдануды реттеу, су сіңіру қабілетін арттыру және эмульгирлеуші касиеттерi [3,4].

Жоғарыда айтылғандарға байланысты перспективалык баFыт - курамында белгiлi мелшердегi коректiк заттар: таFамдык талшык- тар, ақуыздар, майлар, көмірсулар, витаминдер, ферменттер, макро- жэне микроэлементтер бар композициялык уннан нан технологиясын эзiр-леу болып табылады. Курамында компози-циялык ун колданылатын, таFамдык кунды-лығы жоғары нан технологиясын әзірлеу өзекті болып табылады және маңызды практикалық мэнге ие.

Зерттеудiц максаты - ендiрiсте колдануFа арналған композициялық ұн негізінде сапасы жақсартылған және тағамдық құндылығы арттырылFан нан технологиясын эзiрлеу.

Зерттеу мiндеттерi

Максатка сэйкес келесi мiндеттер анык-талды:

• 1.    Нан ендiрiсiнде пектиндi колдану мYмкiндiгiн Fылыми негiздеу.

• 2.    Пектин косылFан жаца композициялык унныц оцтайлы катынасын калыптастыру.

• 3.    Жаца композициялык унныц биохи-миялык, нан-токаш касиеттерi мен кауiпсiздiгiн зерттеу және олардың қамырдың реологиялық касиеттерiне эсерiн аныктау.

• 4.    Пектиннен альютан жаца компози-циялық ұн мен жоғары сұрыпты бидай ұнының нан сапасына эсерiн зерттеу.

• 5.    Жаца композициялык ун негiзiнде дайындалған нанның тағамдық құндылығы мен кауiпсiздiгiн зерттеу.

ОсыFан байланысты, нан-токаш енiмде-рінің кең ассортиментін шығаруға арналған, тұрақты және жақсартылған сапаға ие болатын ұн композициялық қоспаларды дайындау және қолдану технологиясын әзірлеуге бағытталған зерттеулер езектi болып табылады.

ЖацалыFы - пектин мен кептiрiлген наубайханалык ашыткыларды пайдалана отыр-ып, ұннан жасалған композиттік қоспаның курамы Fылыми негiзделдi.

Зерттеу материалдары мен әдістері

Экологиялық тұрақты композициялық коспаларды эзiрлеу Yшiн негiзгi шикiзат ре-тiнде азык-тYлiк енiмдерiнiц кауiпсiздiгi талаптарына жэне табиFатты туракты пай-далану принциптеріне сай келетін дәстүрлі жэне дэстYрлi емес есiмдiк шикiзаты колда-нылды.

Зерттеулер теменде 1-суретте керсеты-ген схемаFа сэйкес жYргiзiлдi.

Сурет 1. Ғылыми зерттеулерді жүргізудің жалпы схемасы

Зерттеу жүргізу барысында эксперимент-тің әртүрлі кезеңдерінде объект ретінде қолда-нылғандар: бірінші және жоғары сұрыпты би- дай ұны, толық дәнді ұн, пектин, нан-тоқаш өнімдері [5].

1-кестеде жұмыста қолданылған шикізат тізімі көрсетілген.

Кесте 1. Зерттеу обьектісі

Атауы	Өндіруші ел және сауда маркасы	Сапаны куәландыратын құжат
Жоғарғы сортты ақ ұн	Казахстан, «Цесна» Казахстан, «АК-Марал» Казахстан, «Болашак»	ГОСТ 26574-2017 ГОСТ 26574-85 СТ РК 1741-2008
Бірінші сортты ақ ұн	Казахстан, «Цесна» Казахстан, «Ак-Марал» Казахстан, «Болашак»	ГОСТ 26574 – 2017 ГОСТ 26574-85 СТ РК 1741-2008
Алма пектині	Казахстан, «ИМАК ФУД»	ГОСТ 29186-91
Цитрус пектині	Казахстан, «ИМАК ФУД»	ГОСТ 29186-91

Лабораториялық зерттеулер жүргізу бары-сында жоғары және 1-сұрыпты бидай ұнынан үш ерікті сынама алынды. Бидай ұнының физика-химиялық сапа көрсеткіштері 2-кестеде берілген.

Кесте 2. Бидай ұнының физика-химиялық сапа көрсеткіштері

Көрсеткіштер	Ұн сынамасының көрсеткіштері мәндері.
	Жоғарғы сорт			Бірінші сорт
	1	2	3	4	5	6
Судың салмақтық үлесі, %	11,4	13,2	13,3	11,1	12,6	12,0
Титрленетін қышқылдық, град	3,8	4,0	5,5	5,6	3,5	3,5
Шикі   ұнтақтағы   клейковинаның салмақтық үлесі, %	30,0	32,0	32,0	31,0	28,8	30,0
Шикі клейковинаның сапасы: - ИДК аспабында сығылу қабілеті, аспап бірлігі;	70	90	62	53	72	80
- созылғыштығы, см;	15	17	12	11	16	15
- тобы	I	II	II	II	I	I

Зерттелген сынамалардың ылғал мөлшері 11,1-13,3 % apaлыFындa болып, HopMamuemik цужаттама талаптарына сэйкес келедi (15 %-дан аспауы тиіс). Бұл ұнның жақсы сақталғанын және сақтау кезінде микробиологиялық бүліну цaупiнiц жoцтыFын кepсетедi.

Титрленетін қышқылдық 3,5–5,6 градус шамасында болып, нан пісіруге арналған ұн үшін рұқсат етілген шектерде орналасады. 3 және 4 сынамалардағы қышқылдықтың жоғары болуы белсенді ферменттік процестердің бар екендігін білдіруі мүмкін, бұл қамырдағы газ тYзiлуiне он, эсер етуi MYMкiн.

Сынамалардың шикі клейковинасы 28,8– 32,0 % аралығында болып, бұл жақсы нан пісіру қасиеттеріне ие ұнға сәйкес келеді. Ең жоғары клейковина мөлшері жоғары сұрыпты 2 және 3 сынамаларда байцалды (32,0 %).

КД0 пpибopындaFы сыFылFыштыц кер-сеткіштері 53–90 бірлік аралығында болып, клейковиннің I–II сапа тобына сәйкес келеді. Ұзындығы 11–17 см болып, бұл қамырдағы клейкoвиндiк каркастын, жеткiлiктi сеpпiм-дiлiгiн кеpсетедi.

Қолданылған бидай ұнының барлық сынамалары органолептикалыц жэне физика-химиялыц кеpсеткiштеp бойынша ГОСТ талаптарына сай келдi (2-сурет). Ашытцы нан пiсipуге apнaлFaн ГОСТ 28483-90 талаптарына сэйкес келдi. Тамац тузы ГОСТ Р 51574-2003 стандарттарына сэйкес болды.

Шикі ұнтақтағы клейковинаның салмақтық үлесі, %

Титрленетін қышқылдық, град

Судың салмақтық үлесі, %

Сурет 2. ¥н сапасынын сынамалар бойынша кеpсеткiштеpi

Көрсетілген диаграммадан байқалғандай, барлыц сынaмaлapдaFы ылFaл мелшеpi норма-тивтік мәндер аясында болып, аздап өзгереді. ^ышцылдыцта айтарлыцтай ауытцулар бай-цалады, ец жoFapы кеpсеткiштеp 3 жэне 4 сынамаларда тipкелген, бул феpментmiк про-цестеpдiц жoFapы белсендiлiгiн кеpсетедi.

Шикі клейковинаның мөлшері тұрақты түрде жоғары болып қалады, әсіресе 2 және 3 сынамаларда, бұл зерттелген ұнның жақсы нан пiсipу цaсиетmеpiн растайды.

Бipцaтap Fылыми мекемелеpдiц Faлым-дары нан пісіру өндірісінде әртүрлі пектин түрлерін: алма, қант қызылшасы және цитрус пектинiн цолдану бойынша зерттеулер жYpгiз-ді. Зерттеулер көрсеткендей, қамырға пектин цосу цамырда жYpетiн биологиялыц, коллоид-тық және микробиологиялық процестерге әсер етедi.

Сонымен қатар, пектиннің дайын өнімнің жаңа күйін сақтауға оң әсері анықталды [6], бұл нан-тоцаш енiмдеpiнiц сацтау мэселесiн шешу-де маңызды рөл атқарады [7]. Медициналық зерттеулер бойынша, пектинмен байытылған нан-тоцаш енiмдеpi сорбциялыц, жеpгiлiктi қабынуға қарсы және антиоксикалық әсерге ие [2].

Сондыцтан нан-тоцаш енiмдеpiн ендi-руде пектинді қолдану өте маңызды, себебі нан - кYHделiктi ец кеп тутынылатын тaFaм енiм-деpiнiц бipi болып табылады.

Жоғарыда айтылғандарға сүйене отырып, зерттеудiц Heri3ri мацсаты аныцталды - пектин-дi заттармен байытылFан нан-тоцаш eнiм-дерінің рецептураларын және технологиясын эзiрлеу.

Осы мақсатқа қол жеткізу үшін біз композициялық қоспалардың рецептураларын құрастырдық, олардың негізінде тағамдық құндылығы жоғары нан өндіруге болады [8].

ДэстYрлi технологиядан айырмашылыFы, то-лық рецептуралық кептірілген композициялық қоспалар негізінде бидай нанын дайындау технологиясы тек қоспаны және қамыр илеуге цажеттi судыц мeлшерiн кeздейдi.

Композициялыц цоспаларды алу цуры-лымдыц-функционалдыц схемасы 3-суретте керсетыген.

Сурет 3. Композиттiк цоспалардыц цурылымдыц-функционалдыц схемасы

Композиттiк цоспалардыц негiзгi цурам-дастары мыналар болып табылады: ұн қоспасы, оған бірінші сұрыпты бидай ұны, «Саф момент» кептірілген наубайханалық ашытқы, тамац тузы кiредi.

Нәтижелер және оларды талқылау

Композициялыц нан цоспаларыныц ре-цептурасын модельдеудегi мацызды кезец -цурамдас бeлiктердi тацдау. ^оспа компо-ненттері технологиялық тұрғыдан ыңғайлы, арнайы дайындықты қажет етпейтін, қымбатқа тYспейтiн жэне максималды таFамдыц цун-дылыFы жоFары болуы тиiс.

Композициялық қоспалардың негізгі құрамдас бөліктері: бірінші және жоғары сурыпты бидай нан пiсiруге арналFан ун, «Саф-момент» құрғақ ашытқысы, тамақ тұзы, алма жэне цитрус пектинi болды.

Жұмыста бірінші сұрыпты бидай ұнынан үш, ал жоғары сұрыпты ұннан үш сынама цолданылды.

Зерттеуде цолданылFан ун органолеп-тикалық көрсеткіштері бойынша талданды: тYсi, Д9мi, иiсi, сондай-ац ылFал мeлшерi мен титрленетін қышқылдыққа сәйкес тексерілді. Бидай ұны үшін шикі клейковинаның массалық Yлесi мен шикi клейковинаныц сапасы аныц-талды.

Нан пісіру қоспасын әзірлеуге пектин де енгiзiлдi, ол нан-тоцаш eнiмдерiнiц таFамдыц құндылығын арттырады. Қамырға пектин қосу оның бастапқы қышқылдық деңгейін көтеріп, pH көрсеткішін төмендетеді және қамырдағы ферментация процесіне әсер етеді. Пектинді қамырға қосу оның физикалық қасиеттерін eзгертедi [9,3]. Мысалы, пектин мeлшерi арт-цан сайын цамыр шаршысыныц жайылFыш-тыFы азайып, оныц цурылымдыц-механикалыц цасиеттерiнiц берiктiгi артады.

Қоспалардың құрам нұсқаларын әзірлеу және компоненттердің мөлшерін таңдау кезінде келесi цаFидаларFа сYЙенiлдi:

• -    пектиннiц дозациясыныц цамыр цасиет-терiне жэне нан-тоцаш eнiмдерiнiц сапасына 9серiн зерттеу нэтижелерi;

• -    цоспадаFы жалпы шикiзат мeлшерi 100 % цурайды;

• -    ун мeлшерi цосымша енгiзiлетiн ком-поненттердiц жалпы мeлшерiнен 100 % айыр-масымен аныцталады.

Зерттеудiц мацсаты - цоспаныц рецеп-турасын әзірлеу және оның негізінде тағамдық цундылыFы жоFары нан eндiру.

Рецептураны эзiрлеу мiндетiне нан сапа-сының тағамдық қоспалардың мөлшеріне тэуелдiлiгiн аныцтау жэне енгiзiлетiн цоспа-лардың оңтайлы мөлшерін табу кірді. Зерттеу барысында физика-химиялыц, органолептика-лыц жэне реологиялыц кeрсеткiштер зерттелдi.

Соған байланысты, пектинді қамырға енгізу әдісі бойынша нан пісіру қоспасының рецептурасы әзірленді, пектиннің ұн массасына қатынасы 5, 10, 15 және 20 % деңгейінде цолданылды.

Кесте 3. Талдауға алынған нан-тоқаш өнімдерінің рецепттері

Шикізат пен қоспалардың атаулары	Рецептті әзірлеу нұсқалары, кг
	1	2	3	4	5
Пектиннің құрамы %	0	5	10	15	20
1 сорты бүтін дәнді ұн	100	95	90	85	80
Ашытқы	1,5	1,5	1,5	1,5	1,5
Тұз	2	2	2	2	2
Ұсақ қант	4	4	4	4	4
Пектин	-	5	10	15	20

Зерттелген сынамаларда рецептураның үш компоненті тұрақты қалдырылды (тұз, қант, ашытқы), ал екі фактор өзгертілді.

Барлық өнімдердегі ылғалдылық біркелкі болуы тиіс, бұл нанның физика-химиялық және органолептикалық көрсеткіштеріне әсер етпеуі үшін қажет.

Содан кейін оңтайландырылған рецепт бойынша қоспалар дайындалып, солардан нан-тоқаш өнімдері пісірілді және олардың органолептикалық сапа көрсеткіштері баға-ланды. Органолептикалық көрсеткіштерді бағалау үшін 25 балдық шкала қолданылды. Қамыр ашытқысыз әдісімен дайындалды [10].

Өнімдердің балдық бағасын анықтау нәтижелері 4-кестеде келтірілген.

Кесте 4. Әртүрлі концентрациядағы пектинді қолданумен нан-тоқаш өнімдерін балдық бағалау

Үлгінің нөмірі	1	2	3	4	5
Пектиннің салмақтық үлесі, %	0	5	10	15	20
Жалпы балл	0	24	21	15	13

пішіні

дәмі мен иісі

кеуектілігі

қабығының түсі мен беткі күйі

^^^^^^^^м 0%

^^^^^ш 5%

^^^^^^^v 10%

^^^^^^^м 15%

20%

жұмсағының күйі

Сурет 4. Пектиннің әртүрлі мөлшеріндегі нан сапасын бағалауға арналған номограмма

4-кестеден және 4-суреттен көрініп тұр-ғандай, өнімдердің балдық бағасы әртүрлі болды. Ең төмен баға алған өнімнің жұмсағы тығыз, нашар көтерілген, пішіні бойынша қысылған, қабығы қалың және шайнауға қиын, төменгі қабығында жарақаттар мен жарықтар болған.

Ең жақсы көрсеткіштер 2 және 3 нөмірлі сынамаларда тіркелді, онда пектиннің қаты-насы ұнның жалпы массасына 5 және 10 % болды. Пектинді 5 % мөлшерде енгізу дайын өнімдердің сапалық көрсеткіштеріне елеулі әсер етпеді.

15 % және 20 % мөлшерінде пектин енгізілген сынамалардың көбінің балдық баға- сы төмен болды. Бұл пектиннің осындай мөлшерде қамырды илеген кезде су мөлшерін арттырып, оның ылғалдылығын жоғарылата-тынымен байланысты. Нәтижесінде жұмсақ бөлігі тығыз, нашар көтерілген болды. Эксперимент барысында өнімдердің түсі сұрғылт, дәмі қышқылдау және иісі нан-тоқаш өнім-деріне тән емес болып шыққаны анықталды. Сол себепті бірінші сұрыпты ұнды жоғары сұрыпты ұнмен алмастыру шешілді [11].

Осылайша, зерттеудің келесі кезеңінде жоғары сұрыпты ұннан 5 сынамалық пісіріліс жасалды, пектиннің құрамындағы мөлшері сәйкесінше 7, 8, 9, 11 және 12 % болды. Бұл көрсеткіштер 5-кестеде берілген.

Кесте 5. Пектиннің әртүрлі концентрациясымен дайындалған нан-тоқаш өнімдерінің балдық бағасы

Үлгі номері 1 2 3 4 5 Пектиннің үлесі % 7 8 9 11 12 Жалпы балл 25 25 23 20 18 пішіні дәмі мен иісі

қабығының түсі мен беткі күйі

кеуектілігі

жұмсағының күйі

Сурет 5. Пектиннің әртүрлі мөлшеріндегі нан сапасын бағалауға арналған номограмма

• 7 % және 8 % пектин құрамына ие 1 және 2 нөмірлі сынамалар бірдей балл алды, себебі зерттеудің мақсаты – тағамдық құндылығы жоғары қоспа алу. Сол себепті 8 % пектин мөлшеріндегі сынама қоспаны әзірлеу үшін ең оңтайлы құрам болып саналды, бұл мөлшер нан-тоқаш өнімдерінің тағамдық құндылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Эксперименттің келесі кезеңінде қамыр-ды дайындау процесінде пектиннің түрін (алма немесе цитрус) таңдау жүргізілді. Пектин түрінің технологиялық процесс пен нан сапа-сына әсерін анықтау мақсатында әртүрлі дозалар бойынша нан пісірілді.

Безопар әдісімен қамыр дайындағанда ең жақсы нәтижелер алма және цитрус пектин-дерін 8 % мөлшерде қолданған жағдайда алынды. Осы кезде арнайы көлем алма пектині қолданғанда 17 %, ал цитрус пектині қолдан-ғанда 16 % артып, бақылау үлгісімен салыс-тырғанда өнімнің көлемі едәуір жақсарды.

Кесте 6. Пектин түрінің нан сапасына әсері

Көрсеткіш	Контроль	Пектин түрі
		алма	цитрус
Белгілі көлемі, см³/100 г	373	384	386
Ылғалдылығы, %	42,7	42,9	42,9
Кеуектігі, %	77	81	82
Қышқылдық, градус	2,2	2,3	2,3
Құрылымдық-механикалық қасиеттері, пенетрометр бірліктерімен: Δ Н жалпы Δ Н сұйық	73	73	79
Δ Н серпімді	47	43	48
	26	30	31
36 сағат сақталудан кейін:	53	54	59
Δ Н жалпы	31	26	30
Δ Н сұйық	22	28	29
Δ Н серпімді

Кестеден көрініп тұрғандай, пектин қосылған нанның арнайы көлемі, кеуектілігі және құрылымдық-механикалық қасиеттері бақылау үлгісіне қарағанда жоғары болды. Бұл пектинді заттарды енгізу ферментация процесін күшейтетіндіктен болып отыр – қамыр қыш-қылдығы артып, газ түзілуі көбейеді. Мұның себебі – қоректік ортаның құрамында жеңіл ферментацияланатын көмірсулар көбейіп, микроорганизмдерге қосымша қорек болуында, нәтижесінде жұмсақ бөлігі біркелкі және қабырғасы жұқа кеуектілікке ие болады.

Сонымен қатар, пектинді заттарды қолдану қаттылық процесін бәсеңдетеді. 36 сағат сақтау мерзімінде бақылау үлгісіндегі Нобщ мәні 15,5 % төмендесе, пектин қосылған нанның жұмсақ бөлігі жалпы сығылғыштық көрсеткіші пектин түріне байланысты 7,2–12,8 % аралығында төмендеді.

Нанның көлемдік шығымы мен газ түзілу қабілетінің пектин (алма және цитрус) мөл-шеріне тәуелділігін сипаттайтын математи-калық модельдер 6-суретте берілген.

Сурет 6. Нанның көлемдік шығымы мен газ математикалық модель

түзілу қабілетінің пектин мөлшеріне тәуелділігін сипаттайтын

Жүргізілген зерттеулер пектиннің әр-түрлі түрлерінің технологиялық процесс пен нан сапасына оң әсер ететінін көрсетеді.

Көрсеткіштерді бағалағанда, алма және цитрус пектині қосылған нанның сапасы іс жүзінде бірдей екені анықталды. Алайда алма пектині қосылған нан жеңіл алма хош иісімен ерекшеленді.

Осылайша, әзірленген нан сорттары ра-ционға енгізуге ұсынылатындай, әсіресе эколо- гиялық жағдайы қолайсыз аймақтарда тұратын адамдар үшін пайдалы болып табылады.

Қорытынды

Осылайша, нан-тоқаш өнімдерін тағам-дық құндылығы бойынша белгіленген кри-терийлерге сай өндіру үшін пектинді қолдана отырып, композициялық нан пісіру қоспа-сының технологиясы әзірленді [12,13].

Қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін біз әртүрлі пектин қатынасына ие композициялық

қоспалардың рецептураларын құрастырдық, олардың негізінде тағамдық құндылығы жо-ғары нан өндіруге болады. Дәстүрлі техно-логиядан айырмашылығы, толық рецептуралық кептірілген композициялық қоспалар негізінде бидай нанын дайындау тек қоспаны және қамыр илеуге қажетті судың мөлшерін доза-лауды көздейді [14,15].

Жүргізілген кешенді зерттеулер көрсет-кендей, әзірленген тұрақты композициялық қоспалар мына мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді:

• -    нан-тоқаш өнімдерінің нутриенттік құрамын жақсарту;

• -    қамырдың жоғары технологиялық қасиеттерін сақтау;

• -    тұрақты сапалы өнім алу;

• -    өндірістің экологиялық жүктемесін төмендету.

Алынған нәтижелер қойылған мақсатқа қол жеткізілгенін және зерттеу міндеттерінің шешілгенін растайды.

Алғыс, мүдделер қақтығысы (қаржы-ландыру)

Біз ЖШС «Каравай» компаниясына экологиялық тұрақты, тағамдық құндылығы жоғары композициялық нан пісіру қоспасын әзірлеу барысында көрсеткен қолдауы мен көмегі үшін шын жүректен алғысымызды білдіреміз.

Арнайы алғыс өндіріс базасын тәжіри-белік зерттеулер үшін ұсынған кәсіпорын мамандарына, нан пісірудің технологиялық режимдері бойынша консультациялық қолдау көрсеткені үшін, сондай-ақ әзірленген рецеп-тураларды өндірістік жағдайда апробациялауға мүмкіндік бергені үшін айтылады.

ЖШС «Каравай» компаниясымен ынты-мақтастық зерттеудің практикалық бағытты-лығын қамтамасыз етуге, алынған нәтиже-лердің сенімділігін арттыруға және әзірленген композициялық қоспаны өнеркәсіптік өндірісте енгізу перспективаларын анықтауға мүмкіндік берді.

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ