Төмен құнды субөнімдер қолданылған пісірілген шұжықтың түстік көрсеткіштеріне өсімдік текті антиоксиданттың әсерін зерттеу

Зерттеу пісірілген шұжықтардың түс түзілуі мен түс тұрақтылығын екі функционалдық қоспаны (аз құнды субөнімдерден алынған коллаген гидролизатын және мүкжидек ұнтағын) вариациялау арқылы басқаруға бағытталды. Зерттеу мақсаты – интегралдық түстік тұрақтылыққа осы факторлардың мөлшер–жауап әсерін сандық сипаттау және технологиялық тұрғыдан оңтайлы аралықты ұсыну. Зерттеу барысында 5 тәжірибелік үлгі дайындалып (бақылау; 10% гидролизат; және 10% гидролизат + 1, 2, 3% мүкжидек ұнтағы), үлгілер CIE Lab* жүйесінде түс аспаптық бағаланды (экспозицияға дейін және қыздыру шамымен 60 минуттан кейін) және L*, a*, b* нормаланған өзгерістері бойынша түс тұрақтылық пайызы есептелді. Осы эксперименттік нүктелерге сүйене отырып, жауап беті әдісі (RSM) бойынша толық квадратикалық регрессиялық модель бағаланды және модельдік визуализация мен оңтайландыру үшін факторлардың торында (гидролизат 0–15%, мүкжидек 0–3%) теориялық мәндер есептелді. Эксперименттік мәндер бойынша ең жоғары түс тұрақтылығы 10% гидролизат + 3% мүкжидек ұнтағында тіркелді — 90,24%. RSM аппроксимациясы (R² = 0,995; R²_adj = 0,991) мүкжидек ұнтағының басым оң линиялық әсерін, гидролизаттың тұрақты теріс линиялық әсерін және мүкжидек бойынша теріс квадратикалық мүшені (әсердің қанығуы) көрсетті; факторлардың өзара әсері статистикалық тұрғыдан мәнді емес. Практикалық маңызы – түстік тұрақтылық платосына аз дозалау қателіктеріне сезімталдық төмен болғанда қол жеткізу үшін гидролизат үлесін шамамен 5–10%, мүкжидек ұнтағын 2–3% деңгейінде ұсыну.