Salgına Dirençli Toplum Yaratmada Sosyal Bilgiler Eğitiminin Rolü

Sosyal Bilgiler dersi, içerik ve amaçları doğrultusunda, öğrencileri yaşadıkları çevreye ve ülkeye duyarlı, etkili vatandaşlar olarak yetiştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, salgın gibi biyolojik afetlerin toplumsal yaşama etkileri yalnızca fen bilimlerinin değil, sosyal bilimlerin de çalışma alanına girmekte ve bu tür olayların çok boyutlu bir yaklaşımla ele alınması gerekmektedir. Bu araştırma afete hazırlık eğitimi kapsamında salgınlar ile baş etmede Sosyal Bilgiler eğitiminin rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Ankara ilindeki bir ortaokulda ölçüt örneklemle seçilen 18 öğrenci ve 5 öğretmen oluşturmuştur. Araştırmada veriler öğrenci ve öğretmen yarı yapılandırılmış görüşme formu ve karikatür çizimleri aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada, öğrencilerin salgın sürecinde toplumsal kurallara uyum, hak ve sorumluluk bilinci, iletişim becerileri ve medya okuryazarlığı gibi alanlarda Sosyal Bilgiler dersiyle bağlantı kurdukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda Birey ve Toplum ile Bilim Teknoloji ve Toplum öğrenme alanlarından yararlandıkları belirlenmiştir. Öğretmenler ise salgının hayatla doğrudan ilişkili olması, disiplinler arası yaklaşım ve dersin sözel yapısının Sosyal Bilgiler dersinin salgındaki rolüne katkı sağladığını ifade etmişlerdir. Öte yandan, salgınla ilgili ders içeriğinin eksikliği ve ders saatlerinin yetersizliği gibi sorunlar dile getirilmiş, programın ele alınması gerektiği vurgulanmıştır. Araştırma bulguları, afetlerle baş etme sürecinde bilinçli bireyler yetiştirmek amacıyla Sosyal Bilgiler eğitiminin önemini ortaya koymakta ve ilgili öğrenme alanlarının etkin kullanımına işaret etmektedir. Araştırmanın sonuçlarına dayalı olarak araştırmacılara ve uygulamaya yönelik öneriler sunulmuştur.