Türkiye’nin Farklı Yörelerine Ait Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Dersiyle İlişkilendirilmesi

ARTICLE INFO	ABSTRACT
Received: 24.09.2025	The purpose of this study is to examine the relationship between folk songs selected from Turkey’s seven geographical regions and the values, skills, and learning areas included in the Social Studies curriculum, and to present instructional practice examples. The study was designed as qualitative research and conducted using the document analysis method. The data source of the study consists of 84 folk songs selected from the first and second volumes of the TRT Turkish Folk Music Anthology of Verbal Works. Content analysis was employed to analyze the data. The findings revealed that the most frequently emphasized values in the folk songs were love , sensitivity , responsibility , and patience . This result indicates that folk songs contain rich content capable of supporting individuals’ affective development. In terms of domain-specific skills, the most prominent skills identified in the folk songs were perceiving time and chronological thinking , spatial thinking , and historical empathy . The findings demonstrate that folk songs not only serve as carriers of cultural heritage but also function as effective instructional materials that contribute to students’ affective development. In this context, folk music can be utilized as a functional and original instructional resource in Social Studies education for both values education and the development of domain-specific skills. In addition, the study presents practical examples regarding the integration of folk songs into the instructional process.
Accepted: 30. 12. 2025
Article type: Research article
	Keywords: social studies, values, skills, folk songs

GİRİŞ

Kültür, bir toplumun veya topluluğun sahip olduğu manevi, sanatsal, zihinsel, estetik ve duygusal ögelerin bütününü kapsayan; bireylerin değer yargılarını, inanç sistemlerini, geleneklerini ve yaşam biçimlerini içeren ve kuşaktan kuşağa aktarılması beklenen toplumsal bir yapı olarak tanımlanmaktadır (Bahar vd., 2016). Türk Dil Kurumuna göre ise kültür, “bir topluma veya halk topluluğuna özgü düşünce ve sanat eserlerinin bütünü” olarak ifade edilmektedir (TDK). Bu bağlamda, toplumların kimliğini inşa eden ve geçmişle gelecek arasında bir bağ kuran en temel unsurlardan biri kültürel mirastır. Kültürel miras, yalnızca fiziksel ya da maddi unsurları değil; aynı zamanda bir toplumun değerlerini, tarihsel birikimini ve ortak kimliğini yansıtan anlamlı ve çok boyutlu bir bütünlüğü ifade etmektedir. Bu kapsamda kültürel miras, dini ve sosyal yapılar, kalıntılar ile eski yerleşim alanları gibi somut ve etkileşime açık unsurların yanı sıra; edebiyat, dil, müzik, tören, ayin, şiir ve dans gibi soyut kültürel öğeleri de içermektedir (Şahin, 2009; Kuşçuoğlu ve Taş, 2017). Temizyürek ve Baş’a (2024) göre, kültürel miras yalnızca tarihsel bilgiyle sınırlı kalmamakta; bireylerin ve toplumun hayatında derin ve yönlendirici bir anlam taşıyarak, değerlerin kuşaktan kuşağa aktarımında kilit bir rol üstlenmektedir. UNESCO’nun (2020) yayımladığı küresel eğitim stratejisi de bu görüşü destekler niteliktedir. Strateji, eğitimin sadece bilişsel bilgi aktarımıyla yetinmemesi; aynı zamanda bireylere değer, tutum ve davranış kazandıracak biçimde yapılandırılması gerektiğini açıkça ifade etmektedir. Etkili vatandaş yetiştirmede önemli bir role sahip olan Sosyal Bilgiler dersi, kültürel miras eğitimi ve gelecek kuşaklara aktarımı açısından değerli bir konuma sahiptir. Toplumlar, var oldukları günden itibaren kendi kültürlerini oluşturarak gelecek kuşaklara aktarma çabası içinde olmuşlardır; bu bağlamda Sosyal Bilgiler dersi, kültürel mirasın aktarımında kritik bir işlev görmektedir (Özbaş, 2009; Safran, 2011). Avcı ve Memişoğlu’nun (2016) çalışması, güncel Sosyal Bilgiler öğretim programında kültürel miras konularının yeterince kapsamlı ele alınmadığını ortaya koymakta ve bu içeriğin daha sistematik ve planlı bir biçimde programa kazandırılması gerektiğini belirtmektedir. Bu durum, kültürel mirasın değerler eğitimiyle olan ilişkisini daha güçlü ve görünür kılmanın önemine işaret etmektedir.

Sosyal Bilgilerde Halk Müziğinin Değer Aktarımındaki Rolü

Sosyal Bilgiler dersi, öğrencilerin yaşadıkları çevreyi, toplumsal yapıyı ve kültürel geçmişi tanımalarını; aynı zamanda birey olarak kendilerini değerlerle donatmalarını ve toplumsal rollerini anlamlandırmalarını hedefleyen disiplinler arası bir öğrenme alanıdır. Kolaç ve Özer’e (2018) göre bu ders, yalnızca bilişsel gelişimi değil; aynı zamanda duyuşsal alanı da kapsayacak şekilde öğrencilerin tutum ve değer geliştirmelerine katkı sağlamalıdır. Bu bağlamda halk edebiyatı ve müziği gibi kültürel ögelerin, öğrencilerin estetik duyarlılıklarını artırmanın yanı sıra, duyuşsal farkındalıklarını geliştirme açısından da sosyal bilgilere önemli katkılar sunabileceği söylenebilir. Ancak Bayram (2021), Sosyal Bilgiler öğretiminde sözlü ve yazılı edebî ürünlerin kullanımına dair yapılan akademik çalışmaların sınırlı olduğunu ifade etmekte ve bu alanda daha fazla planlı, sistematik uygulamaların gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu durum, geleneksel kültürel içeriklerin yalnızca yardımcı materyal olarak değil;

eğitim programının ayrılmaz bir parçası olarak daha bilinçli biçimde yapılandırılması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Toplumların tarihsel belleğini, duygularını ve değer dünyasını yansıtan en güçlü sözlü kültür ürünlerinden biri olan halk müziği, kuşaklar arası bir aktarım aracı olarak özel bir yere sahiptir. Biçer (2024), halk müziği eserlerinin sadece estetik bir beğeni aracı olmadığını; aynı zamanda içinde barındırdığı tarihsel ve kültürel anlamlarla bir yörenin sosyal hafızasını yansıttığını belirtmektedir. Türküler aracılığıyla bir bölgenin geçmişine dair izler sürmek mümkündür. İlhan (2023) tarafından gerçekleştirilen araştırma, halk türkülerinde en baskın değerin “sevgi” olduğunu belirtmekte; ayrıca “dostluk” gibi diğer sosyal değerlere de kayda değer ölçüde yer verildiğini ortaya koymaktadır. Buna paralel olarak, Turhan ve Kova’nın (2012) çalışmalarında ise halk ozanlarının eserlerinde adalet, dürüstlük, hoşgörü, birlik ve beraberlik gibi temel insani değerlerin yoğun bir şekilde işlendiği görülmüştür. Bu bulgular, halk türkülerinin toplumsal değerlerin aktarımında önemli bir işlev üstlendiğine işaret etmektedir. Tüm bu bulgular, halk müziğinin yalnızca kültürel bir zenginlik değil; aynı zamanda değerler eğitimi sürecinde kullanılabilecek etkili bir pedagojik araç olduğunu göstermektedir.

İlgili Literatür ve Çalışmanın Önemi

Toplumların ortak hafızasını şekillendiren unsurların başında gelen halk müziği, özellikle de halk türkülerinin, bireysel ve toplumsal değerlerin taşıyıcısı olarak eğitsel bir potansiyel olduğu görülmektedir. Biçer’in (2024) TRT müzik arşivinde yaptığı içerik analizine göre, Aksaray yöresine ait 23 türküde yer alan sevgi, sorumluluk ve saygı gibi değerlerin, Millî Eğitim Bakanlığı’nın tanımladığı kök değerlerle doğrudan örtüştüğü belirlenmiştir. Bu bulgu, halk müziğinin yalnızca estetik değil, aynı zamanda pedagojik bir işlev taşıdığını da açıkça ortaya koymaktadır. Buna paralel olarak, halk ozanlarının eserleri üzerinden yapılan çalışmalar da türkülerin değer aktarımında güçlü bir araç olduğunu göstermektedir. Örneğin Turhan ve Kova (2012), Neşet Ertaş, Âşık Mahzuni Şerif, Âşık Veysel ve Özay Gönlüm’ün eserlerinde adalet, dürüstlük, hoşgörü ve birlik gibi temel insani değerlerin etkileyici bir biçimde işlendiğini saptamıştır. Bu sonuçlar, halk müziğinin değerler eğitimi kapsamında daha fazla dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Önal ve diğerlerinin (2023) Kırşehir türkülerine yönelik çalışmasında ise, Neşet Ertaş’a ait eserlerin büyük bölümünde sevgi temasının ön planda olduğu ve bu temanın dostluk, saygı gibi başka değerlerle birlikte işlendiği vurgulanmıştır. Benzer biçimde İlhan’ın (2023) Âşık Daimî’ye ait türküler üzerinde yaptığı analizde de sevgi ve dostluk değerlerinin ön plana çıktığı, ancak sabır gibi bazı değerlerin yeterince temsil edilmediği ifade edilmiştir. Öte yandan halk müziğinin eğitim ortamında nasıl yapılandırılabileceği konusunda literatürde önemli boşluklar olduğu göze çarpmaktadır. Bayram’ın (2021) yaptığı lisansüstü tez taraması, sosyal bilgiler öğretiminde sözlü ve yazılı edebiyat ürünlerinin kullanımına dair araştırmaların hem sayısal hem de yöntemsel olarak yetersiz olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmaların çoğunda içerik tespitine odaklanıldığı, fakat bu içeriklerin sınıf içi uygulamalara nasıl dönüştürülebileceği konusunun sınırlı kaldığı görülmektedir. Buna karşılık Gülüm ve Ulusoy’un (2008) gerçekleştirdiği deneysel çalışmada, göç konusunun halk türkülerinden faydalanarak işlendiği sınıfta öğrencilerin konuya daha aktif katıldıkları ve göçün kültürel, coğrafi, sosyal boyutlarını daha derinlikli kavrayabildikleri saptanmıştır.

Halk kültürüne ait ürünlerin eğitimdeki yeri üzerine çeşitli çalışmalar yapılmış olsa da bu ürünlerin özellikle Sosyal Bilgiler öğretim programı bağlamında sistemli ve bütüncül biçimde nasıl kullanılabileceğine dair araştırmalar sınırlı kalmıştır. Bu boşluk, birçok akademik çalışmada açıkça dile getirilmektedir. Örneğin Bayram (2021), sözlü ve yazılı edebî ürünlerin Sosyal Bilgiler öğretiminde kullanımına yönelik yapılan araştırmaların içerik ve kapsam açısından yetersiz olduğunu vurgulamaktadır. Benzer şekilde, halk müziğinin eğitimdeki potansiyeline dikkat çeken çalışmalarda da uygulamaya dönük model eksikliği göze çarpmaktadır. Turhan ve Kova (2012), halk müziğinin özellikle değerler eğitimi açısından önemli katkılar sunabileceğini belirtmekle birlikte, bu potansiyelin eğitim ortamlarına ne ölçüde yansıtılabildiğine dair ciddi eksiklikler olduğunu ifade etmektedir.

Bazı içerik analizi çalışmaları, halk türkülerinin değer aktarımı açısından önemli bir araç olduğunu ortaya koymaktadır. İlhan (2023), yaptığı analizde türkülerde en çok “sevgi” değerinin öne çıktığını; “dostluk” gibi diğer değerlerin de dikkate değer bir sıklıkta yer aldığını tespit etmiştir. Önal ve diğerleri (2023) ise Neşet Ertaş’ın türkülerinde “sevgi” temasının neredeyse tüm eserlerde bulunduğunu belirtmiştir. Turhan ve Kova’nın (2012) çalışmasında da adalet, saygı, dürüstlük, hoşgörü gibi birçok değerin türküler aracılığıyla etkili biçimde işlendiği gösterilmiştir. Yılmaz ve Açar (2021) ise TRT repertuarı temelinde yürüttükleri araştırmada Erzincan yöresine ait türkülerde adalet, aşk, ahlak, cesaret gibi değerlerin belirgin biçimde yer aldığını frekans analizleriyle ortaya koymuştur. Gülüm ve Ulusoy’un (2008) deneysel çalışması ise türkülerin, sosyal bilgiler öğretiminde kültürel, sosyal ve coğrafi olguların anlaşılmasına katkı sunduğunu göstermektedir.

Problem Durumu

Halk türkülerinin toplumsal değerlerin aktarımında ve kültürel mirasın korunmasında önemli bir işlev üstlendiği literatürde sıklıkla vurgulanmaktadır. Bununla birlikte, bu eserlerin Sosyal Bilgiler öğretim programında yer alan değerler, alan becerileri ve öğrenme alanlarıyla nasıl ilişkilendirilebileceğine ve eğitim ortamlarında nasıl sistematik biçimde kullanılabileceğine ilişkin çalışmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Mevcut araştırmaların büyük bölümünün, halk türkülerinde yer alan değerlerin tespitine odaklandığı; ancak bu içeriklerin öğretim programı bağlamında bütüncül bir çerçevede ele alınarak sınıf içi uygulamalara dönüştürülmesine yönelik açıklamaların yetersiz kaldığı dikkat çekmektedir. Bu durum halk türkülerinin özellikle Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler öğretim programı bağlamında nasıl daha etkili ve işlevsel biçimde kullanılabileceği sorununu gündeme getirmektedir.

Araştırmanın Amacı

Bu araştırmanın amacı, Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerine ait halk türkülerinin içeriklerinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler öğretim programındaki değer, beceri ve öğrenme alanlarıyla nasıl bir ilişki içerisinde olduğunu ortaya koymaktır. Bu kapsamda, halk türkülerinin öğretim programındaki yapılarla tematik uyumunun tespit edilmesi ve bu bağlamda öneriler sunulması amaçlanmaktadır.

YÖNTEM

Çalışmanın Modeli

Araştırmada veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi kullanılmıştır. Doküman incelemesi; araştırmaya konu olan olgu ve olaylara ilişkin yazılı ve görsel materyallerin sistematik biçimde incelenmesini içeren bir veri toplama tekniğidir (Ocak, 2019). Bu teknik, mevcut belgeler aracılığıyla araştırma probleminin tarihsel ve içeriksel bağlamda daha derinlemesine anlaşılmasına katkı sağlamaktadır (Kıral, 2020).

Bu kapsamda çalışmada; daha önce yayımlanmış akademik çalışmaların yanı sıra Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan “2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni” ve “TRT Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi”nin birinci ve ikinci ciltleri doküman incelemesi yoluyla incelenmiştir. Türkü metinleri, içerik analizi yoluyla çözümlenmiş; metinlerde yer alan değerler ve alan becerileri belirlenmiştir. Elde edilen bulgular, betimsel analiz yoluyla düzenlenerek “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” ve “2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı” çerçevesinde yer alan öğrenme alanlarıyla ilişkilendirilmiştir.

Veri Kaynağı ve Verilerin Analizi

Bu araştırmanın temel veri kaynağı, TRT tarafından yayımlanan Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi’nin birinci ve ikinci ciltleridir (TRT, 2006a; TRT, 2006b). Öyle ki TRT repertuarı, yalnızca müzikal anlamda değil, eğitimsel içerik açısından da literatürde sıklıkla başvurulan bir kaynak niteliğindedir. Örneğin Biçer (2024), Aksaray yöresine ait halk türkülerini temel aldığı çalışmasında, TRT kaynaklarını kullanarak bu eserlerin hem sözlü hem de müzikal açıdan kök değerlerle ilişkisini ortaya koymuştur. Benzer biçimde Yılmaz ve Açar (2021), Ali Ekber Çiçek’e ait türküleri TRT repertuarı üzerinden belirleyerek analiz etmiştir.

Bu çalışmada da TRT tarafından yayımlanan iki ciltlik eserde yer alan yüzlerce türkü arasından, her coğrafi bölgeyi temsilen 12’şer adet olmak üzere toplam 84 halk türküsü seçilmiştir. Bu çalışmada türkülerin seçiminde amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Türkülerin belirlenmesinde temel ölçütler; eserin TRT tarafından yayımlanan Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi ’nin birinci veya ikinci cildinde yer alması, sözlü içeriğinin Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve Ortak Metni’nde yer alan değerler, alan becerileri ve öğrenme alanlarıyla ilişkilendirilebilir nitelikte olması, sözlerinin öğrencilerin yaş ve gelişim düzeyine uygun içeriklere sahip olması ve Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesini temsili sağlayacak şekilde dengeli bir dağılım göstermesidir. Bu ölçütler doğrultusunda her coğrafi bölgeden 12 türkü seçilerek toplam 84 halk türküsü araştırma kapsamına alınmıştır.

TRT Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi, yalnızca popüler eserleri değil; anonim ve anonim olmayan, derleyeni bilinen, farklı yörelere ve temalara ait çok sayıda halk türküsünü bir arada sunan kapsamlı bir derleme niteliğindedir. Antolojide yer alan her bir türküye ilişkin olarak yöresi, söz yazarı, bestecisi, derleyeni ve repertuvar bilgileri ayrıntılı biçimde verilmiştir. Bu yönüyle söz konusu eserler, Türk halk müziği repertuvarını içerik ve çeşitlilik açısından temsil edici bir veri kaynağı oluşturmaktadır. Bu çalışmada türkülerin seçiminde popülerlik ya da anonimlik tek başına bir ölçüt olarak kullanılmamış; eserlerin sözlü içeriklerinin “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” ve “2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı”nda yer alan değerler, alan becerileri ve öğrenme alanlarıyla ilişkilendirilebilirliği temel alınmıştır. Seçilen türküler, sözlü içerikleri açısından ayrıntılı biçimde çözümlenmiş; bu içeriklerin “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” ile “2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ve Ortak Metni”nde yer alan değerler, alan becerileri ve öğrenme alanlarıyla ilişkisi değerlendirilmiştir.

Analiz süreci, belirli aşamalar doğrultusunda yürütülmüştür. İlk aşamada, TRT Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi’nin birinci ve ikinci ciltlerinden seçilen ve Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesini temsilen belirlenen 84 halk türküsü, sözlü içerikleri açısından incelenmiştir. Türkülerin dizeleri satır satır okunmuş; içerdiği değerler ve alan becerileri içerik analizi yoluyla kodlanarak tablolaştırılmıştır.

İkinci aşamada, elde edilen bu kodlar “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” ve “2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı Ortak Metni” temel alınarak değerlendirilmiş; kodların sınıf düzeyi, öğrenme alanı ve öğrenme çıktılarıyla örtüşüp örtüşmediği analiz edilmiştir. Örneğin, bir dizede yer alan “Vurur cidasını kahraman olur” ifadesi vatanseverlik değeriyle ilişkilendirilirken; “Odur yâri götüren” ifadesi mekânsal düşünme becerisi kapsamında değerlendirilmiştir.

Tespit edilen bu eşleşmeler analiz tablolarına aktarılmış; her bir kategori frekans verileriyle desteklenmiş ve tablolara açıklayıcı örnekler eklenmiştir. Böylece halk türkülerinin, Sosyal Bilgiler öğretim programında yer alan değerler, beceriler ve öğrenme alanlarıyla olan ilişkisi sistematik bir biçimde ortaya konulmuştur.

Bu çalışmada frekans verileri, bulguların görünür kılınması ve eğilimlerin betimlenmesi amacıyla kullanılmıştır. Ancak araştırmanın temel amacı, halk türkülerinde yer alan değer ve alan becerilerinin nicel dağılımını ölçmekten ziyade, bu unsurların Sosyal Bilgiler öğretim programı ve “Türkiye Yüzyılı

Maarif Modeli” bağlamında nasıl anlamlandırılabileceğini ortaya koymaktır. Bu nedenle analiz süreci, nicel karşılaştırmalardan çok nitel içerik çözümlemesine odaklanmış; yüzde, oran ya da istatistiksel karşılaştırmalar gibi nicel içerik analizi unsurlarına yer verilmemiştir.

BULGULAR

Bu araştırmanın bulgularında Türkiye’nin 7 coğrafi bölgesinden seçilen halk türkülerinin içerikleri, Sosyal Bilgiler dersi kapsamında yer alan değerler ve alan becerileri ile ilişkilendirilmiştir. Her coğrafi bölgeden 12 türkü temel alınarak yapılan içerik analizinde, değerlerin tekrar sıklıkları belirlenmiş ve bu veriler tablolarla sunulmuştur. Tablo açıklamalarında belirtilen bulgular, bu 12 türkünün içeriklerine dayalıdır. Analiz edilen türkülerin sözlerinden alınan örnek dizelerle, değer ve beceri temalarının nasıl yansıtıldığı açıklamalarda detaylandırılmıştır.

Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Öğretim Programı Değerleriyle Coğrafi Bölgelere Göre İlişkisi Bulgular halk türkülerinin Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’nda yer alan değerlerle anlamlı ve çeşitli düzeylerde ilişkilendirilebildiğini ortaya koymuştur. Bulgulara göre, farklı coğrafi bölgelerden seçilen halk türkülerinin içeriklerinde yer alan temaların; vatanseverlik, dayanışma, yardımlaşma, sorumluluk, sevgi, saygı ve kültürel mirasa duyarlılık gibi programda vurgulanan temel değerlerle örtüştüğü belirlenmiştir. Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden seçilen halk türkülerinin değerlerle ilişkisine ilişkin bulgular, aşağıda sırasıyla sunulmaktadır.

İç Anadolu Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Programındaki Değerlerle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili değerler Tablo 1’de gösterilmiştir.

Tablo 1. İç Anadolu bölgesine ait halk türkülerinde yer alan değerler

Türkü adı	Yöre	Değer
“Yiğitler Silkinip Ata Binende”	Sivas	“Vatanseverlik, Duyarlılık, Estetik, Sabır, Sorumluluk, Saygı”
“Gesi Bağları”	Kayseri	“Aile Bütünlüğü, Duyarlılık, Merhamet, Sevgi, Sorumluluk”
“Bahçada Gül Ağacı”	Kırşehir	“Sevgi, Duyarlılık, Estetik, Aile Bütünlüğü, Merhamet, Saygı, Mütevazılık”
“Kesik Çayır Biçilir”	Yozgat	“Aile Bütünlüğü, Duyarlılık, Merhamet, Mütevazılık, Sevgi”
“Sabag Güneşi Doğmuş”	Sivas	“Dostluk, Duyarlılık, Merhamet, Saygı, Sevgi, Sorumluluk”
“Uzun İnce Bir Yoldayım”	Sivas	“Çalışkanlık, Duyarlılık, Sabır, Sevgi, Sorumluluk”
“Kır At Bu Dağları” “Aşmalı Bugün”	Sivas	“Dostluk, Duyarlılık, Merhamet, Mütevazılık, Sabır, Sevgi, Sorumluluk”
“Sarı Buğday Başıyım”	Tokat	“Duyarlılık, Estetik, Merhamet, Sevgi”
“Taşa Basma İz Olur”	Kayseri	“Aile Bütünlüğü, Duyarlılık, Merhamet, Saygı, Sevgi”
“Sarı Yazma Oyası”	Ankara	“Duyarlılık, Merhamet, Saygı, Sevgi”
“Anlatam Derdimi Dertsiz İnsana”	Ankara	“Çalışkanlık, Duyarlılık, Merhamet, Sabır, Sevgi, Sorumluluk”
“Kul Olayım Kalem Tutan Ellere”	Sivas	“Duyarlılık, Estetik, Merhamet, Sevgi”

İç Anadolu türkülerinde en sık tekrar eden değerler duyarlılık (12), sevgi (11) ve merhamet (10) olmuştur. Bunları sorumluluk, saygı, estetik, sabır ve aile bütünlüğü değerleri izlemiş; mütevazılık, çalışkanlık ve vatanseverlik ise daha düşük düzeyde görülmüştür.

“Gesi Bağları” türküsünde geçen “Atma anam atma şu dağların ardına / Kimseler yanmasın anam yansın derdime” dizeleri duyarlılık değerini; “Sarı Yazma Oyası” türküsündeki “Hadi gülüm gel yanıma / Hadi yârim gir canıma” dizeleri ise sevgi değerini yansıtmaktadır.

Ege Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Programındaki Değerlerle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili değerler Tablo 2’de gösterilmiştir.

Tablo 2. Ege bölgesine ait halk türkülerinde yer alan değerler

Turku adi-Yore	Yore	Deger
“Çökertme’den Çıktım Başım Selamet”	Muğla	“Vatanseverlik, Sorumluluk, Saygı, Duyarlılık”
“İzmir'in Kavakları”	İzmir	“Vatanseverlik, Duyarlılık, Estetik, Saygı, Merhamet”
“Kerimoğlu Şu Dağları Aşıyor”	Muğla	“Vatanseverlik, Sorumluluk, Estetik”
“Selanik İçinde Lamba Yanıyor”	Manisa	“Duyarlılık, Sevgi, Merhamet, Sorumluluk, Saygı”
“Çağırın Efeleri”	Afyon	“Vatanseverlik, Sorumluluk, Duyarlılık
“Bir Gider De Beş Ardıma	Kütahya	“Sevgi, Duyarlılık, Aile Bütünlüğü, Merhamet, Sorumluluk,
Bakarım”		Sabır”
“Dağların Başındayım”	Denizli	“Estetik, Duyarlılık, Sevgi, Saygı, Mütevazılık”
“Gökçen Efem İner Gelir İnişten”	İzmir	“Vatanseverlik, Duyarlılık, Estetik, Sorumluluk”
“Çamlıbel'den Baktı Köroğlu”	Afyon	“Vatanseverlik, Adalet, Sorumluluk”
“Deniz Ustu Kopurur”	Muğla	“Sevgi, Duyarlılık, Merhamet, Estetik”
“Bülbül Yuvan Yıkıldı Mı”	Denizli	“Merhamet, Duyarlılık, Sevgi, Aile Bütünlüğü, Sabır”
“Gelin Yaylanız Çiyilli Pınar”	Uşak	“Sevgi, Duyarlılık, Estetik, Aile Bütünlüğü, Saygı, Merhamet”

Ege Bölgesi türkülerinde en sık karşılaşılan değerler duyarlılık (10), sorumluluk (7), vatanseverlik (6), estetik (6), merhamet (6) ve sevgi (6) olmuştur. Daha düşük düzeyde saygı, aile bütünlüğü, sabır, mütevazılık ve adalet değerleri de yer almıştır.

“Bir Gider de Beş Ardıma Bakarım” türküsündeki “Ben gidersem senin hâlin nic’olur” dizesi sorumluluk değerini; “Bülbül Yuvan Yıkıldı mı” türküsünde geçen “Ötme bülbülüm ötme / Hem hasretlik, gurbetlik / Yandım başımda” dizeleri ise duyarlılık değerini yansıtmaktadır.

Marmara Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Programındaki Değerlerle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili değerler Tablo 3’te gösterilmiştir.

Tablo 3. Marmara bölgesine ait halk türkülerinde yer alan değerler

Türkü adı	Yöre	Değer
“Kaynar Kazan Taşmaz Mı”	Çanakkale	“Vatanseverlik, Sabır, Merhamet, Sevgi, Sorumluluk,
“Ah Tren Kara Tren”	Tekirdağ	Saygı, Duyarlılık” “Sevgi, Merhamet, Duyarlılık, Sabır, Aile Bütünlüğü,
“Çay Benim Çeşme Benim”	Balıkesir	Sorumluluk” “Sevgi, Duyarlılık, Estetik, Saygı, Aile Bütünlüğü”
“İstabul’dan Üsküdara Yol Gider”	İstanbul	“Vatanseverlik, Duyarlılık, Estetik, Adalet, Sabır,
“Ali Efenin Evleri Gonağa Yakın”	Balıkesir	Sorumluluk” “Vatanseverlik, Sorumluluk, Merhamet, Estetik”
“Ben Yare Yolladım Bir Elmas	Bilecik	“Sevgi, Duyarlılık, Aile Bütünlüğü, Saygı, Estetik,
Kutu” “Güzelim Güzelim De Allı	Balıkesir	Mütevazılık” “Sevgi, Estetik, Duyarlılık, Saygı, Aile Bütünlüğü,
Basmalar Aldım” “Ay Ayları Ayları”	Kırklareli	Merhamet” “Aile Bütünlüğü, Sevgi, Sorumluluk, Sabır, Duyarlılık”
“Arpa Ektim Olacak”	Bursa	“Sevgi, Sabır, Sorumluluk, Çalışkanlık, Duyarlılık”
“Menevşesi Tutam Tutam”	Bursa	“Sevgi, Aile Bütünlüğü, Duyarlılık, Estetik, Merhamet”
“Pınar Baştan Bulanır”	Çanakkale	“Sevgi, Duyarlılık, Merhamet, Saygı, Sorumluluk”
“Mendili Oyaladım”	Balıkesir	“Sevgi, Estetik, Duyarlılık, Merhamet, Mütevazılık”

Marmara türkülerinde en sık rastlanan değerler duyarlılık (11), sevgi (10), merhamet (7), sorumluluk (7) ve estetik (7) olmuştur. Bunları aile bütünlüğü, sabır, saygı ve daha düşük oranda vatanseverlik, adalet ve çalışkanlık gibi değerler takip etmiştir.

“Ben Yâre Yolladım Bir Elmas Kutu” türküsünde geçen “Ben yâre yolladım bir elmas kutu / Kutunun içinde on türlü koku” dizeleri sevgi değerini; “Ah Tren Kara Tren” türküsündeki “Ah tren kara tren / Odur yâri götüren” ifadesi ise duyarlılık değerini yansıtmaktadır.

Marmara Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Programındaki Değerlerle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili değerler Tablo 4’te gösterilmiştir.

Tablo 4. Akdeniz bölgesine ait halk türkülerinde yer alan değerler

Türkü adı	Yöre	Değer
“Meşelidir Engin Dağar	Antalya	“Sabır, Merhamet, Duyarlılık, Saygı, Sorumluluk”
Meşeli” “Keklik Olsam Yuva	Mersin	“Sevgi, Aile Bütünlüğü, Sorumluluk, Duyarlılık”
Yapsam” “Kalkan ile Kapı Taşın Arası”	Antalya	“Sabır, Merhamet, Sorumluluk, Özgürlük, Duyarlılık”
“Silifke'nin Yoğurdu”	Mersin	“Dostluk, Duyarlılık, Estetik, Sorumluluk”
“Bahçaya Gel Göreyim”	Mersin	“Sevgi, Dostluk, Yardımseverlik, Duyarlılık, Estetik”
“Kalk Gidelim Elmasa”	Burdur	“Sevgi, Sabır, Sorumluluk, Duyarlılık”
“Dere Geliyor Dere”	Burdur	“Estetik, Duyarlılık, Sevgi, Sağlıklı Yaşam, Sabır”
“Bir Kuş Gelir Öte Öte”	Adana	“Sevgi, Vatanseverlik, Sabır, Duyarlılık, Merhamet”
“Ahu Gözlüm Tut Elinden”	Adana	“Sevgi, Dostluk, Saygı, Mahremiyet, Duyarlılık”
“Anne Buralar Nere”	Burdur	“Aile Bütünlüğü, Sabır, Duyarlılık, Sorumluluk, Saygı”

“Ah Neyleyim Gönül Senin Elinden”

“On İki Şubattır Kurtuluş Günü”

Adana           “Sabır, Merhamet, Duyarlılık, Sevgi, Sorumluluk”

Kahramanmaraş “Vatanseverlik, Sorumluluk, Aile bütünlüğü, Duyarlılık, Sabır, Adalet”

Akdeniz türkülerinde en sık görülen değerler duyarlılık (12), sabır (8), sorumluluk (8) ve sevgi (7) olmuştur. Bunları merhamet, saygı, aile bütünlüğü, dostluk ve estetik gibi değerler takip etmektedir. Daha düşük oranda ise vatanseverlik, cesaret ve adalet gibi değerler yer almıştır.

“Ah Neyleyim Gönül Senin Elinden” türküsünde geçen “Yar yüzü görmeden ömrüm geçiyor” dizeleri sabır değerini; “Ahu Gözlüm Tut Elinden” türküsündeki “Bir gün güler yüzünü göstermez misin bana?” ifadesi ise duyarlılık değerini yansıtmaktadır.

Karadeniz Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Programındaki Değerlerle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili değerler Tablo 5’te gösterilmiştir.

Tablo 5. Karadeniz bölgesine ait halk türkülerinde yer alan değerler

Türkü adı	Yöre	Değer
“Çarşamba’yı Sel Aldı”	Samsun	“Duyarlılık, Sevgi, Merhamet, Vatanseverlik, Sabır, Sorumluluk, Aile Bütünlüğü”
“Yaylanın Çimenine”	Trabzon	“Estetik, Sevgi, Sorumluluk, Adalet”
“Beyaz Geyme Toz Olur”	Bolu	“Sevgi, Estetik, Adalet, Duyarlılık, Saygı”
“Bir Yiğit Gurbete Varsa”	Artvin	“Vatanseverlik, Duyarlılık, Aile Bütünlüğü, Sabır, Merhamet, Sorumluluk”
“Çambaşına Çıktım Çıram Yanmadı”	Ordu	“Sevgi, Aile Bütünlüğü, Sorumluluk, Duyarlılık, Mütevazılık”
“Karşı Dağlar Bizimdir”	Gümüşhane	“Vatanseverlik, Estetik, Sevgi, Saygı, Duyarlılık, Adalet”
“Karşı Beri Mezere”	Trabzon	“Aile Bütünlüğü, Sevgi, Sorumluluk, Duyarlılık, Mahremiyet, Saygı”
“Oy Gemici Gemici”	Ordu	“Sevgi, Duyarlılık, Sabır, Aile Bütünlüğü, Merhamet”
“Türkmen Gızı”	Karabük	“Estetik, Sevgi, Çalışkanlık, Duyarlılık, Aile Bütünlüğü”
“Oy Miralay Miralay”	“Giresun”	“Vatanseverlik, Sorumluluk, Sevgi, Saygı, Adalet, Mütevazılık”
“Şeftali Ağaçları”	Sinop	“Estetik, Sevgi, Duyarlılık, Saygı, Dostluk”
“Ordu’nun Dereleri”	Ordu	“Sevgi, Duyarlılık, Merhamet, Vatanseverlik, Aile Bütünlüğü, Sabır”

Karadeniz türkülerinde en sık görülen değerler sevgi (11), duyarlılık (10), aile bütünlüğü (7) ve sorumluluk (6) olmuştur. Bunları vatanseverlik (5), estetik (5), saygı (5), merhamet (4), sabır (4) ve adalet (4) izlemiştir. Daha az düzeyde ise mütevazılık, mahremiyet, çalışkanlık değerlerine rastlanmıştır. “Yaylanın Çimenine” türküsünde geçen “Sen gül topla ben nergizi” dizeleri sevgi değerini; “Çarşamba’yı Sel Aldı” türküsündeki “Yarim gurbette ağlar / Hem ah çeker hem ağlar” dizeleri ise duyarlılık değerini yansıtmaktadır.

Doğu Anadolu Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Programındaki Değerlerle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili değerler Tablo 6’da gösterilmiştir.

Tablo 6. Doğu Anadolu bölgesine ait halk türkülerinde yer alan değerler

Türkü adı	Yöre	Değer
“İstanbul’a Ismarladım Fesimi”	Ağrı	“Sevgi, Merhamet, Duyarlılık”
“Şu Dağlar Garlı Dağlar”	Ağrı	“Vatanseverlik, Duyarlılık, Merhamet, Aile Bütünlüğü, Sevgi”
“Yayla Suyu Yan Gider”	Erzurum	“Sevgi, Duyarlılık, Estetik, Aile Bütünlüğü, Saygı”
“Kar Mı Yağmış Şu Harput’un Başına”	Elâzığ	“Duyarlılık, Vatanseverlik, Estetik, Sabır, Merhamet, Sevgi”
“Erzurum’da Bir Kuş Var”	Erzincan	“Vatanseverlik, Duyarlılık, Sevgi”
“Erzurum Çarşı Pazar”	Erzurum	“Sevgi, Saygı, Estetik, Adalet”
“Hosta’nın Bademleri”	Erzincan	“Sevgi, Aile Bütünlüğü, Duyarlılık, Merhamet”
“Gurbete Gidişimdir”	Erzincan	“Sevgi, Duyarlılık, Sabır”
“Dağlar Dağımdır Benim”	Elâzığ	“Sevgi, Duyarlılık, Vatanseverlik, Merhamet, Estetik”
“Bir Ay Doğdu Odadan”	Hakkâri	“Sevgi, Aile Bütünlüğü, Merhamet, Duyarlılık”
“Ağrı Dağından Uçtum	Ağrı	“Sevgi, Duyarlılık, Saygı”
“Bir Ay Doğar İlk Akşamdan Geceden”	Malatya	“Sevgi, Duyarlılık, Estetik, Sabır”

Doğu Anadolu türkülerinde en sık görülen değerler sevgi (12) ve duyarlılık (11) olup, bunları merhamet (6), estetik (5), vatanseverlik (4) ve aile bütünlüğü (4) izlemiştir. Daha düşük düzeyde saygı, sabır (3’er) değerlerine rastlanmıştır.

Bu bulgular, bölge türkülerinde hem bireysel duyguların hem de toplumsal bağlılık ve fedakârlığın güçlü biçimde işlendiğini göstermektedir. Özellikle sevgi değerleri samimi ilişkileri; vatanseverlik ise toplumsal sorumluluk ve fedakârlığı yansıtmaktadır.

“Bir Ay Doğdu Odadan” türküsünde geçen “Ötme bülbülüm ötme / Yârim elimden gitti” dizeleri sevgi değerini; “Dağlar Dağımdır Benim” türküsündeki “Ben derdimi söylesem / Gün durur bulut ağlar” dizeleri ise duyarlılık değerini güçlü biçimde yansıtmaktadır.

Güneydoğu Anadolu Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilgiler Programındaki Değerlerle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerlerle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili değerler Tablo 7’de gösterilmiştir.

Tablo 7. Güneydoğu Anadolu Bölgesine Ait Halk Türkülerinde Yer Alan Değerler

Türkü adı

“Urfa'nın Etrafı Dumanlı Dağlar”

“Ah Su Yolu Su Yolu”

Yöre      Değer

Şanlıurfa    “Vatanseverlik, Cesaret, Estetik, Duyarlılık, Sevgi”

Kilis        “Sevgi, Merhamet, Duyarlılık, Sabır”

“Kırklar Dağının Düzü”	Diyarbakır
“Seher Oldu Vakt’oldu”	Şanlıurfa
“Altın Yüzüğüm Kırıldı”	Adıyaman
“Pınarın Başında Ben Gördüm Onu”	Şanlıurfa
“Kurban Olam Ben O Kaşı Karaya”	Diyarbakır
“Bahçalarda Mor Meni”	Gaziantep
“Dolana Ay Dolana”	Şanlıurfa
“Urfa’lıyam Ezelden”	Şanlıurfa
“Ordumuz Gitti Muş’a Dayandı”	Şanlıurfa
“Ağlama Yar Ağlama”	Diyarbakır

“Vatanseverlik, Cesaret, Sorumluluk, Sevgi, Duyarlılık”

“Sevgi, Estetik, Merhamet, Saygı, Duyarlılık”

“Sevgi, Duyarlılık, Estetik”

“Sevgi, Duyarlılık, Mahremiyet, Estetik, Saygı”

“Sevgi, Estetik, Duyarlılık, Saygı”

“Sevgi, Merhamet, Duyarlılık, Estetik”

“Sevgi, Sabır, Duyarlılık, Merhamet”

“Vatanseverlik, Adalet, Duyarlılık”

“Vatanseverlik, Sorumluluk, Adalet, Duyarlılık”

“Sevgi, Merhamet, Duyarlılık, Sabır”

Güneydoğu Anadolu türkülerinde en çok tekrar eden değerler duyarlılık (12) ve sevgi (10) olup, bunları estetik (6), merhamet (5) izlemektedir. Daha düşük sıklıkta vatanseverlik (4), cesaret (4), sabır (3), saygı (3), sorumluluk (2) ve adalet (2); en az düzeyde ise mahremiyet (1) değerine yer verilmiştir.

Bu bulgular, bölge türkülerinde bireysel duyguların yanı sıra toplumsal sorumluluk ve millî bilincin de yoğun biçimde işlendiğini göstermektedir. Özellikle vatanseverlik ve cesaret gibi değerler, kahramanlık ve toplumsal birlik temalarıyla öğrencilerde millî bilinç oluşturma potansiyeli taşımaktadır.

“Ağlama Yâr Ağlama” türküsündeki “Ciğerimi dağlama” dizesi sevgi değerini; “Bahçalarda Mor Meni” türküsündeki “Ölürsem kanlım sensin / Gözlerin sürmeleme” dizeleri ise duyarlılık değerini güçlü biçimde yansıtmaktadır.

Halk Turkulerinin Sosyal Bilim Alan Becerileriyle Cografi Bolgelere Gore Ili^kisi

Bulgular halk türkülerinin Sosyal Bilgiler Öğretim Programı’nda ve Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni kapsamında yer alan sosyal bilim alan becerilerle anlamlı ve çeşitli düzeylerde ilişkilendirilebildiğini ortaya koymuştur. Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden seçilen halk türkülerinin becerilerle ilişkisine ilişkin bulgular, aşağıda sırasıyla sunulmaktadır.

İç Anadolu Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilimler Alan Becerileriyle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilim alan becerileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili beceriler Tablo 8’de gösterilmiştir.

Tablo 8. İç Anadolu bölgesine ait halk türkülerinde yer alan beceriler

Turku adi-Yore	ili^kilendirilen beceri
“Yiğitler Silkinip Ata Binende” “Gesi Bağları “	“Tarihsel Empati Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi” “Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi, Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi”
“Bahçada Gül Ağacı”	“Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması Becerisi, Değişim ve Sürekliliği Algılama Becerisi”
“Kesik Çayır Biçilir mi”	“Değişim ve Sürekliliği Algılama Becerisi, Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi”

“Sabah Güneşi Doğmuş”   “Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Değişim ve Sürekliliği

Algılama Becerisi”

“Uzun İnce Bir Yoldayım”

“Kır At Bu Dağları Aşmalı Bugün” “Sarı Buğday Başıyım”

“Taşa Basma İz Olur”

“Sarı Yazma Oyası”

“Anlatam Derdimi Dertsiz

İnsana”

“Kul Olayım Kalem Tutan Ellere”

“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Mekânsal Düşünme

Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi”

“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi”

“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Coğrafi Sorgulama

Becerisi”

“Mantıksal Muhakeme Becerisi, Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma

Becerisi”

“Coğrafi Sorgulama Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi, Değişim ve Sürekliliği

Algılama Becerisi”

“Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Becerisi, Tarihsel Sorun Analizi ve

Karar Verme Becerisi”

“Tarihsel Empati Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi, Felsefi Düşünce Ortaya Koyma Becerisi”

İç Anadolu türkülerinde en sık görülen beceri “zamanı algılama ve kronolojik düşünme” (6) olup, öğrencilerin olayların tarihsel süreç içindeki gelişimini kavramalarına katkı sağlamaktadır. Bunu “mekânsal düşünme” (5), “tarihsel empati” (4) ve “değişim-süreklilik algısı” (4) becerileri takip etmektedir. Daha az sıklıkla coğrafi sorgulama, sosyal katılım ve kanıta dayalı sorgulama becerileri öne çıkmıştır.

“Uzun İnce Bir Yoldayım” türküsünde geçen “İki kapılı bir handa / Gidiyorum gündüz gece” dizeleri zamanı kronolojik olarak algılamayı; “Gesi Bağlarında Dolanıyorum” türküsünde geçen “Gesi bağlarında bir top gülüm var” dizesi ise mekânsal düşünmeyi yansıtmaktadır.

Ege Bölgesinden Seçilen Halk Türkülerinin Sosyal Bilimler Alan Becerileriyle İlişkilendirilmesine Yönelik Bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilim alan becerileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili beceriler Tablo 9’da gösterilmiştir.

Tablo 9. Ege bölgesine ait halk türkülerinde yer alan beceriler

Turku adi-Yore	Beceri
“Çökertme’den Çıktım Başım Selamet” “İzmir'in Kavakları” “Kerimoğlu Şu Dağları Aşıyor” “Selanik İçinde Lamba Yanıyor” “Çağırın Efeleri”	“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi” “Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi, Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması Becerisi” “Mekânsal Düşünme Becerisi, Girişimcilik Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi” “Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi” “Sosyal Katılım Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi, Girişimcilik Becerisi”
“Bir Gider De Beş Ardıma Bakarım” “Dağların Başındayım”	“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi” “Mekânsal Düşünme Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi”
“Gökçen Efem İner Gelir İnişten” “Çamlıbel'den Baktı Köroğlu” “Deniz Ustu Kopuru”	“Sosyal Katılım Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi, Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi” “Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi, Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması Becerisi” “Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması Becerisi”
“Bülbül Yuvan Yıkıldı Mı”	“Tarihsel Empati Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi”
“Gelin Yaylanız Çiyilli Pınar”	“Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi”

Ege türkülerinde en sık tekrar eden beceri “mekânsal düşünme” (7) olup, öğrencilerin coğrafi yönelim ve yer–yön farkındalığı kazanmalarına katkı sağlamaktadır. Bunu “tarihsel empati” (6) ve “zaman algısı, coğrafi sorgulama ve sosyal katılım” (4’er kez) takip etmektedir. Daha az sıklıkla ise “coğrafi gözlem ve girişimcilik” becerilerine rastlanmıştır.

“Çamlıbel’den Baktı Köroğlu” türküsünde geçen “Çamlıbel’den baktı Köroğlu bir ulu kervan” dizesi mekânsal düşünmeyi; “Çağırın Efeleri” türküsünde geçen “Koştur hezan’ın koştur / Dünya’nın sonu boştur” dizesi ise tarihsel empati becerisini yansıtmaktadır.

Marmara bölgesinden seçilen halk türkülerinin sosyal bilimler alan becerileriyle ilişkilendirilmesine yönelik bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilim alan becerileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili beceriler Tablo 10’da gösterilmiştir.

Tablo 10. Marmara bölgesine ait halk türkülerinde yer alan beceriler

Turku adi-Yore	Beceri
“Kaynar Kazan Taşmaz Mı”	“Değişim ve Sürekliliği Algılama Becerisi, Mantıksal Muhakeme Becerisi”
“Ah Tren Kara Tren”	“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi”
“Çay Benim Çeşme Benim”	“Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi”
“İstabul’dan Üsküdara Yol Gider”	“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi”
“Ali Efenin Evleri Gonağa Yakın”	“Mekânsal Düşünme Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi
“Ben Yare Yolladım Bir Elmas Kutu”	“Sosyal Katılım Becerisi, Felsefi Düşünce Ortaya Koyma Becerisi”
“Güzelim Güzelim De Allı Basmalar Aldım”	“Mantıksal Muhakeme Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi”
“Ay Ayları Ayları”	“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Değişim ve Sürekliliği Algılama Becerisi”
“Arpa Ektim Olacak”	“Değişim ve Sürekliliği Algılama Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi”
“Menevşesi Tutam Tutam”	“Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi”
“Pınar Baştan Bulanır”	“Coğrafi Sorgulama Becerisi, Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması Becerisi”
“Mendili Oyaladım”	“Mantıksal Muhakeme Becerisi, Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Becerisi”

Marmara türkülerinde en sık tekrar eden beceri “mekânsal düşünme” (5) olup, öğrencilerin çevreyi algılama ve yer–yön bilgisini geliştirmelerine katkı sağlamaktadır. Bunun yanında “değişim ve sürekliliği algılama, mantıksal muhakeme, zamanı algılama ve sosyal katılım” (3’er kez) öne çıkmıştır. Daha düşük düzeyde ise “coğrafi gözlem, felsefi sorgulama” becerilerine rastlanmıştır.

“İstanbul’dan Üsküdar’a Yol Gider” türküsünde geçen “İstanbul’dan Üsküdar’a yol gider” dizesi mekânsal düşünmeyi; “Çay Benim Çeşme Benim” türküsünde geçen “Köşe başı beklerim / Vay benim emeklerim” dizesi ise coğrafi sorgulama becerisini yansıtmaktadır.

Akdeniz bölgesinden seçilen halk türkülerinin sosyal bilimler alan becerileriyle ilişkilendirilmesine yönelik bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilim alan becerileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili beceriler Tablo 11’de gösterilmiştir.

Tablo 11. Akdeniz bölgesine ait halk türkülerinde yer alan beceriler

Turku adi-Yore	Beceri
“Meşelidir Engin Dağar Meşeli”	“Değişim ve Sürekliliği Algılama Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi, Mantıksal Muhakeme Becerisi”
“Keklik Olsam Yuva Yapsam”	“Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi”
“Kalkan ile Kapı Taşın Arası”	“Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi”
“Silifke'nin Yoğurdu”	“Coğrafi Sorgulama Becerisi, Coğrafi Gözlem ve Saha Çalışması Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi”
“Bahçaya Gel Göreyim”	“Sosyal Katılım Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi”
“Kalk Gidelim Elmasa”	“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi”
“Dere Geliyor Dere”	“Mekânsal Düşünme Becerisi, Coğrafi Sorgulama Becerisi”
“Bir Kuş Gelir Öte Öte”	“Tarihsel Empati Becerisi, Mekânsal Düşünme Becerisi, Sosyal Katılım Becerisi”
“Ahu Gözlüm Tut Elinden”	“Sosyal Katılım Becerisi, Tarihsel Empati Becerisi, Mantıksal Muhakeme Becerisi”
“Anne Buralar Nere”	“Mekânsal Düşünme Becerisi, Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma Becerisi”
“Ah Neyleyim Gönül Senin	“Tarihsel Sorun Analizi ve Karar Verme Becerisi, Mantıksal
Elinden”	Muhakeme Becerisi”
“On İki Şubattır Kurtuluş Günü”	“Zamanı Algılama ve Kronolojik Düşünme, Tarihsel Empati, Sosyal Katılım, Tarihsel Sorun Analizi ve Karar Verme”

Akdeniz türkülerinde en sık tekrar eden beceri “mekânsal düşünme” (7) olup, öğrencilerin çevrelerini tanımalarına, yer–yön ilişkisi kurmalarına ve mekânlar arası bağlantıları kavramalarına katkı sağlamaktadır. Bunu “sosyal katılım” (5) ile “tarihsel empati ve mantıksal muhakeme” (4’er kez) takip etmektedir. Daha düşük düzeyde ise “coğrafi sorgulama, coğrafi gözlem, zaman algısı” ve diğer üst düzey becerilere rastlanmıştır.

“Keklik Olsam Yuva Yapsam” türküsünde geçen “Ben de bağlere bağlere / Yüce dağlar dağlere” dizesi mekânsal düşünmeyi; “Silifke’nin Yoğurdu” türküsünde geçen “Silifke’nin yoğurdu markette satılmaz / Kaleden kaleye şahin uçmaz” dizesi ise sosyal katılım becerisini yansıtmaktadır.

Karadeniz bölgesinden seçilen halk türkülerinin sosyal bilimler alan becerileriyle ilişkilendirilmesine yönelik bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilim alan becerileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili beceriler Tablo 12’de gösterilmiştir.

Tablo 12. Karadeniz bölgesine ait halk türkülerinde yer alan beceriler

Turku adi-Yore ______________ Beceri ___________________________________________________________

“Çarşamba’yı Sel Aldı”         “Zamanı algılama ve kronolojik düşünme, tarihsel empati, tarihsel sorun analizi ve karar verme”

“Yaylanın Çimenine”           “Mekânsal düşünme, coğrafi gözlem ve saha çalışması, felsefi düşünce ortaya koyma becerisi”

“Beyaz Geyme Toz Olur” “Bir Yiğit Gurbete Varsa” “Çambaşına Çıktım Çıram Yanmadı” “Karşı Dağlar Bizimdir” “Karşı Beri Mezere” “Oy Gemici Gemici”	“Mantıksal muhakeme, Felsefi Düşünce Ortaya Koyma Becerisi” “Zamanı algılama ve kronolojik düşünme, tarihsel empati, sosyal katılım” “Tarihsel empati, tarihsel sorun analizi ve karar verme” “Mekânsal düşünme, tarihsel empati, sosyal katılım” “Tarihsel empati, sosyal katılım” “Zamanı algılama ve kronolojik düşünme, tarihsel empati, değişim ve sürekliliği algılama”
“Türkmen Gızı” “Oy Miralay Miralay” “Şeftali Ağaçları”	“Girişimcilik, coğrafi sorgulama, Felsefi Düşünce Ortaya Koyma Becerisi” “Tarihsel empati, sosyal katılım, tarihsel sorun analizi ve karar verme” “Felsefi Düşünce Ortaya Koyma Becerisi, coğrafi gözlem ve saha çalışması”
“Ordu’nun Dereleri”	“Tarihsel empati, değişim ve sürekliliği algılama, sosyal katılım”

Karadeniz türkülerinde en sık tekrar eden beceri “tarihsel empati” (8) olup, öğrencilerin geçmişte yaşamış bireylerin duygu ve düşüncelerini anlamalarını kolaylaştırmaktadır. İkinci sırada “sosyal katılım” (5) yer alırken; “zaman algısı, kronolojik düşünme, tarihsel sorun analizi” (3’er kez) orta düzeyde görülmüştür. Daha düşük düzeyde ise “mekânsal düşünme, coğrafi gözlem” gibi beceriler öne çıkmıştır.

“Bir Yiğit Gurbete Varsa” türküsünde geçen “Bağrıma basıyom taşlar / Gözümden akıyor yaşlar” dizesi tarihsel empatiyi; “Ordu’nun Dereleri” türküsünde geçen “Aksa yukarı aksa / Vermem seni ellere” dizesi ise sosyal katılım becerisini yansıtmaktadır.

Doğu Anadolu bölgesinden seçilen halk türkülerinin sosyal bilimler alan becerileriyle ilişkilendirilmesine yönelik bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilim alan becerileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili beceriler Tablo 13’te gösterilmiştir.

Tablo 13. Doğu Anadolu bölgesine ait halk türkülerinde yer alan beceriler

Turku adi-Yore	Beceri
“İstanbul’a Ismarladım Fesimi”	“Tarihsel empati, sosyal katılım, zamanı algılama ve kronolojik düşünme”
“Şu Dağlar Garlı Dağlar”	“Mekânsal düşünme, coğrafi gözlem ve saha çalışması, tarihsel empati”
“Yayla Suyu Yan Gider”	“Mekânsal düşünme, sosyal katılım, tarihsel empati”
“Kar Mı Yağmış Şu Harput’un	“Tarihsel empati, değişim ve sürekliliği algılama, mekânsal
Başına”	düşünme”
“Erzurum’da Bir Kuş Var”	“Tarihsel empati, sosyal katılım, Felsefi Düşünce Ortaya Koyma Becerisi”
“Erzurum Çarşı Pazar”	“Tarihsel empati, tarihsel sorun analizi ve karar verme”
“Hosta’nın Bademleri”	“Tarihsel empati, sosyal katılım”
“Gurbete Gidişimdir”	“Tarihsel empati, zamanı algılama ve kronolojik düşünme, değişim ve sürekliliği algılama”
“Dağlar Dağımdır Benim”	“Tarihsel empati, mekânsal düşünme, değişim ve sürekliliği algılama”
“Bir Ay Doğdu Odadan”	“Tarihsel empati, Felsefi Düşünce Ortaya Koyma Becerisi, sosyal katılım”
“Ağrı Dağından Uçtum”	“Mekânsal düşünme, tarihsel empati, sosyal katılım

“Bir Ay Doğar İlk Akşamdan       “Tarihsel empati, zamanı algılama ve kronolojik düşünme, sosyal

Geceden”                         katılım”

Doğu Anadolu türkülerinde en sık tekrar eden beceri “tarihsel empati” (12) olup, öğrencilerin tarihsel olayları bireylerin gözünden anlamlandırmalarına katkı sağlamaktadır. İkinci sırada yer alan “sosyal katılım” (7), öğrencilerin toplumsal olaylara duyarlılık geliştirmelerine hizmet etmektedir. Bunun yanında “mekânsal düşünme” (5) öne çıkarken; “zaman algısı, değişim-süreklilik, coğrafi gözlem” gibi beceriler daha düşük düzeyde görülmektedir.

“Erzurum Çarşı Pazar” türküsünde geçen “Elinde divit kalem, katlime ferman yazar” dizesi tarihsel empatiyi yansıtırken; “Gurbete Gidişimdir” türküsünde geçen “Ben yarime gül demem, gülün ömrü az olur” dizesi sosyal katılım becerisini öne çıkarmaktadır.

Güneydoğu Anadolu bölgesinden seçilen halk türkülerinin sosyal bilimler alan becerileriyle ilişkilendirilmesine yönelik bulgular

Bu bölgeye ait toplam 12 halk türküsü incelenerek sosyal bilim alan becerileriyle ilişkilendirilmiştir. Bu halk türküleri ve ilişkili beceriler Tablo 14’te gösterilmiştir.

Tablo 14. Güneydoğu Anadolu bölgesine ait halk türkülerinde yer alan beceriler

Turku adi-Yore	Beceri
“Urfa'nın Etrafı Dumanlı Dağlar” “Ah Su Yolu Su Yolu”	“Tarihsel empati, sosyal katılım, mekânsal düşünme” “Tarihsel empati, zamanı algılama ve kronolojik düşünme, değişim ve sürekliliği algılama”
“Kırklar Dağının Düzü” “Seher Oldu Vakt’oldu” “Altın Yüzüğüm Kırıldı” “Pınarın Başında Ben Gördüm Onu” “Kurban Olam Ben O Kaşı Karaya” “Bahçalarda Mor Meni” “Dolana Ay Dolana”	“Tarihsel empati, sosyal katılım, tarihsel sorun analizi ve karar verme” “Zamanı algılama ve kronolojik düşünme, tarihsel empati “Tarihsel empati, sosyal katılım” “Mekânsal düşünme, tarihsel empati, Felsefi Düşünce Ortaya Koyma” “Tarihsel empati, sosyal katılım” “Tarihsel empati, sosyal katılım” “Zamanı algılama ve kronolojik düşünme, tarihsel empati, sosyal katılım”
“Urfa’lıyam Ezeldena” “Ordumuz Gitti Muş’a Dayandı” “Ağlama Yar Ağlama”	“Tarihsel empati, sosyal katılım, tarihsel sorun analizi ve karar verme “Tarihsel empati, sosyal katılım” “Tarihsel empati, sosyal katılım”

Güneydoğu Anadolu türkülerinde en sık tekrar eden beceri “tarihsel empati” (12) olup, öğrencilerin geçmişi bireylerin gözünden anlamlandırmalarına katkı sağlamaktadır. İkinci sırada yer alan “sosyal katılım” (9), toplumsal olaylara duyarlılık ve aktif yurttaşlık bilincine hizmet etmektedir. Daha düşük düzeyde “mekânsal düşünme” gibi beceriler görülmektedir.

“Urfa’nın Etrafı Dumanlı Dağlar” ve “Ağlama Yar Ağlama” türkülerinden alınan dizeler, hem bireysel acıların tarihsel bağlamla bütünleştirilmesini hem de toplumsal değerler ve sosyal katılımın güçlenmesini yansıtmaktadır.

Farklı Coğrafi Bölgelerden Seçilen Halk Türküleri Sosyal Bilgiler Programında Yer Alan Öğrenme Alanları ile İlişkilendirilmesi

Burada sosyal bilgiler öğreneme alanı çıktıları ve halk türkülerinin ilişkilerine bakılmıştır.

Tablo 15. Birlikte yaşamak öğrenme alanlarında öğrenme çıktısı ve halk türküsü ilişkisi

Sınıf seviyesi	Öğrenme çıktıları          İlişkilendirilen İlişkilendirme örneği Türkü
4. sınıf	“Sosyal bilgiler dersinin     “Uzun İnce Bir    “Uzun İnce Bir Yoldayım” Türkü dinletilip hayatın bir hayatına sunacağı katkıları   Yoldayım”        yolculuk olduğu vurgulanır. Öğrencilerden, bu yolculuk yorumlayabilme”                                 sırasında sosyal bilgiler dersinin bireylere ne gibi katkılar “Bireysel özelliklere saygı   “Çarşamba’yı      sunduğuna yönelik düşüncelerini grup çalışması ile duymanın önemine ilişkin    Sel Aldı”           paylaşmaları istenir. Her grup, sosyal bilgilerin bireyin çıkarım yapabilme”                             toplumu tanıma, haklarını bilme, sorumluluk alma gibi “Toplumsal birliği                                alanlardaki katkılarını temsil eden PosterMyWall ile bir sürdürmeye yönelik fikir                          afiş hazırlar. üretebilme”                                    “Çarşamba’yı Sel Aldı” türküsü dinletilerek. Deprem, sel gibi doğal afetler sonrasında toplumsal dayanışmanın nasıl sağlanabileceği konusunda grup çalışması yaptırılır. Öğrenciler çözüm önerileri için canva kullanarak afiş hazırlar. Etkinlik boyunca ve sonunda öğrenciler, “hayatın sürekli ilerleyişi içinde birlikte hareket etmenin ve öğrenmenin önemini” kavrarlar.
5. sınıf	“Dâhil olduğu gruplar ve     “İzmir’in           “İzmir’in Kavakları” türküsü dinletilerek, farklı yörelerden bu gruplardaki rolleri         Kavakları          kahramanlık öyküleri sınıfa anlatılır. Ardından öğrenciler, arasındaki ilişkileri           “Çarşamba’yı      bu kahramanlıkların kültürel kimlik üzerindeki etkilerini ve çözümleyebilme”             Sel Aldı”           birlikte yaşama kültüsünü nasıl beslediğini tartışır. Etkinlik, “Kültürel özelliklere saygı                        yöresel kahramanlık örneklerinin toplumsal birliği nasıl duymanın birlikte                                 güçlendirdiğini fark ettirmeye yönelik olarak yürütülür. yaşamaya etkisini                               “Çarşamba’yı Sel Aldı türküsü Zor zamanlarda yorumlayabilme”                               dayanışmanın ve fedakârlığın değerini işler ve türkü “Toplumsal birliği                              üzerinden dayanışmanın önemi öğrencilerle tartışılarak sürdürmeye yönelik                               yaratıcı drama etkinliği yaptırılır.” yardımlaşma ve dayanışma faaliyetlerine katkı sağlayabilme”
6. sınıf	“Dâhil olduğu grupların ve   “On İki Şubattır    “On İki Şubattır Kurtuluş Günü” türküsü dinletilip bu gruplardaki rollerinin     Kurtuluş Günü”    bağımsızlık mücadelesinin bir milletin kaderini nasıl zaman içerisinde                                  değiştirebileceği vurgulanır. Öğrencilerden, bu değişebileceğine ilişkin                        mücadelenin günümüzde sahip olduğumuz özgürlük, hak çıkarım yapabilme”          “Urfa'nın Etrafı     ve sorumluluk bilinci üzerindeki etkisine dair düşüncelerini “Kültürel bağlarımızın ve    Dumanlı Dağlar”   grup çalışmasıyla paylaşmaları istenir. Her grup, sosyal millî değerlerimizin                               bilgiler dersinin bireylerde vatan sevgisi, toplumsal toplumsal birliğe etkisini                          dayanışma ve aktif yurttaşlık gibi alanlarda nasıl bir yorumlayabilme”                                 farkındalık oluşturduğunu yansıtan dijital bir afişi “Toplumsal hayatta                             PosterMyWall uygulamasıyla hazırlar. karşılaşılan sorunlara                               . yönelik çözüm önerilerini                       “Urfa'nın Etrafı Dumanlı Dağlar” türküsü müzakere edebilme”                            Zorluklar karşısında toplumsal dayanışmaya vurgu yapar. Sınıf iki gruba ayrılır; her grup bir toplumsal sorun için çözüm önerisi geliştirir ve tartışırlar.
7. sınıf	“Dâhil olduğu gruplarda ve “Çarşamba’yı      “Çarşamba’yı Sel Aldı” türküsü birlikte hareket etmenin ve sosyal hayatta etkili          Sel Aldı “          iletişimin önemini yansıtır. Türkü dinletilerek iletişimin önemini                              öğrencilerden Google Slides kullanarak bir afet durumunda sorgulayabilme”                                iletişimin önemini anlatan kısa bir sunum yapılması istenir. “Özel gereksinimli bireyler                       “Çarşamba’yı Sel Aldı” dinletilir, sel felaketinin bireyler için fırsat eşitliğini                                üzerindeki etkisi vurgulanır. Öğrenciler, Canva veya Padlet sürdürmeye yönelik fikir                          kullanarak afet sonrası özel gereksinimli bireylerin üretebilme”                                    karşılaşabileceği zorluklar ve toplumsal dayanışma yolları “Türk toplumunun millî                           temalı dijital pano oluştururlar. meseleler karşısında gösterdiği tutum ve davranışlara ilişkin çıkarım yapabilme”

Bu tabloda, “Birlikte Yaşamak” öğrenme alanına yönelik öğrenme çıktıları ile farklı coğrafi bölgelerden seçilen halk türkülerinin nasıl ilişkilendirildiği gösterilmiştir. Türkülerin sözlü içerikleri, toplumsal birlik, dayanışma, iletişim, farklılıklara saygı ve ortak değerler gibi temalarla örtüşen kazanımlarla eşleştirilmiştir. Her sınıf düzeyine uygun öğrenme çıktıları belirlenmiş, bu çıktılar halk türkülerindeki temalarla ilişkilendirilmiş ve etkinlik önerileriyle desteklenmiştir. Etkinliklerde dijital araçlar kullanılarak öğrencilerin katılımı teşvik edilmiş ve sosyal bilgiler dersinin bireysel ve toplumsal gelişime katkısı vurgulanmıştır.

Tablo 15. Evimiz dünya öğrenme alanlarında öğrenme çıktısı ve halk türküsü ilişkisi

Sınıf seviyesi	Öğrenme çıktıları         İlişkilendirilen İlişkilendirme örneği Türkü
4. sınıf	“Konum ve yön bulurken   “Yaylanın       “Yaylanın Çimenine” türküsünde doğa ve insan yaşamı arasındaki haritaları kullanabilme”     Çimenine”       bağı anlatır. Türkü dinletilerek öğrencilerden doğayla uyum içerisinde yaşamanın önemi ile ilgili metin yazması istenir. “Yakın çevresinden hareketle doğa ve insan     “Çarşamba’yı ilişkisini                      Sel Aldı” çözümleyebilme” “Afetlerin etkilerini azaltma konusunda yapılabileceklere ilişkin oluşturduğu ürünü paylaşabilme” Afetlerin etkilerini          Çarşambayı      “Çarşamba’yı Sel Aldı” türküsünde doğal afetlerin toplumsal azaltma konusunda           Sel Aldı           etkisini işler. Türkü dinletilir ve afetin etkileri tartışılır. Afet yapılabileceklere ilişkin                        sonrasında alınabilecek önlemlerle ilgili canva ile afiş oluşturduğu ürünü                             hazırlanması istenir. paylaşabilme
5. sınıf	“Yaşadığı ilin göreceli      “Uzun İnce Bir “Uzun İnce Bir Yoldayım” türküsü dinletilir. Türküde geçen konum özelliklerini         Yoldayım”       yolculuk ve zaman kavramları üzerinden öğrencilerle, yaşadıkları belirleyebilme”                              çevrede yıllar içinde meydana gelen doğal ve beşerî değişimler “Ordu’nun       üzerine sohbet edilir. Ardından öğrenciler, Google Earth Voyager “Yaşadığı ilde doğal ve      Dereleri”         ya da Genially gibi dijital araçları kullanarak beşerî çevredeki değişimi                     “Mahallemin/Kasabamın 30 Yıllık Yolculuğu” adlı sunumlarını neden ve sonuçlarıyla                        hazırlar. Sunumlarda çevresel değişimlerin nedenleri ve sonuçları yorumlayabilme”                              tartışılır; geçmiş ile bugün karşılaştırılır. “Yaşadığı ilde meydana gelebilecek afetlerin etkilerini azaltmaya yönelik farkındalık etkinlikleri düzenleyebilme” “Ülkemize komşu devletler hakkında bilgi toplayabilme” Yaşadığı ilde meydana      Seyhan Taştı     “Ordu’nun Dereleri” türküsü dinletilirken, sel felaketlerinin gelebilecek afetlerin                            duygusal ve toplumsal etkileri üzerine öğrencilerin düşünmeleri etkilerini azaltmaya                            sağlanır. Ardından, öğrencilere “Afetler karşısında toplum olarak yönelik farkındalık                             en çok neye ihtiyacımız var?” sorusu yöneltilir. Yanıtlar etkinlikleri                                     Mentimeter aracılığıyla anonim olarak toplanır ve sınıf ekranına düzenleyebilme                              yansıtılan kelime bulutu üzerinden ortak kavramlar belirlenir. Ortaya çıkan anahtar kavramlar (örneğin: dayanışma, hazırlık, bilgi, iletişim) üzerine grup tartışmaları yapılır ve afetlere hazırlık konusunda farkındalık pekiştirilir.

6. sınıf	“Ülkemizin, kıtaların ve	“Kar Mı	“Kar Mı Yağmış Şu Harput’un Başına” türküsü dinletilir.
	okyanusların konum	Yağmış Şu	Harput’un konum özellikleri, iklimi ve Türkiye haritası üzerinde
	özelliklerini	Harput’un	nerede yer aldığı belirlenir. Öğrenciler, Türkiye’deki farklı
	belirleyebilme” “Ülkemizin doğal ve beşerî çevre özellikleri arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme” “Ülkemizin Türk dünyasıyla kültürel iş birliklerini yorumlayabilme”	Başına” “Yayla Suyu Yan Gider”	bölgelerde görülen iklimlerin nedenlerine dair Canva ile mini sunum hazırlar.
	Ülkemizin doğal ve beşerî	Çal	“Yayla Suyu Yan Gider” türküsü dinletilir. Türküde geçen yayla,
	çevre özellikleri	Dağlarından	su, dağ gibi doğal unsurların insan yaşamındaki yeri ve anlamı
	arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme	Gelirim	üzerine sohbet edilir. Ardından öğrenciler, Canva uygulamasını kullanarak Erzurum’un yayla kültürü ile yerel yaşam arasındaki ilişkiyi yansıtan bir infografik hazırlar. Afişlerde hem doğal çevre unsurları hem de günlük yaşamdaki etkileri yer alır. Etkinlik sonunda öğrenciler çalışmalarını sınıfta sunar.
7. sınıf	“Küreselleşmenin insan	“Gurbete	“Gurbete Gidişmdir” türküsü dinletilir.
	ve toplum hayatında meydana getirdiği	Gidişmdir”	Türküdeki ayrılık ve gurbet teması üzerinden, öğrencilerle yerel kültürlerin küreselleşme karşısında nasıl değiştiği üzerine bir beyin
	değişimi	“Ordumuz	fırtınası yapılır. Ardından öğrenciler, Canva ile “Bir Zamanlar
	yorumlayabilme” “Bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolünü özetleyebilme”	Gitti Muş’a Dayandı”	Köyde” ve “Bugün Şehirde” başlıklı iki panoya görseller, kelimeler ve kısa notlar ekleyerek yaşam tarzlarındaki dönüşümü görselleştirir. Afişler sınıfta sunulur, değişimin iyi ve kötü yanları tartışılır.
	Bölgesel ve küresel	Drama	“Ordumuz Gitti Muş’a Dayandı” türküsü dinletilir . Türküdeki
	sorunların çözümünde ülkemizin rolünü özetleyebilme	Köprüsü	vatan savunması ve sınır ötesi görev teması üzerinden, öğrencilerle Türkiye’nin günümüzde üstlendiği uluslararası roller konuşulur. Öğrenciler, Postermywall kullanarak “Türkiye’nin Barış İçin Görevleri” adlı bir afiş hazırlar. Afişte Türk Kızılayı, TİKA, AFAD, Barış Gücü gibi kurumların görevleri ve etkileri kısa başlıklarla anlatılır.

Bu tabloda, “Evimizi Tanıyalım” öğrenme alanına ait öğrenme çıktılarıyla halk türkülerinin nasıl ilişkilendirildiğine yer verilmiştir. Bu bölümde, öğrencilerin çevresel farkındalık, konum bilgisi, doğal ve beşerî çevre ilişkisi, afet bilinci ve bölgesel özellikleri tanıma gibi kazanımlarına uygun olarak seçilen türküler kullanılmıştır. Her sınıf düzeyine uygun öğrenme çıktıları belirlenmiş, bu çıktılar halk türkülerinin içerdiği çevresel ve mekânsal temalarla eşleştirilmiştir. Hazırlanan etkinliklerde harita okuryazarlığı, doğal afetlere hazırlık, çevre-insan etkileşimi gibi konular ön plana çıkmıştır.

Tablo 16. Ortak Mirasımız öğrenme alanlarında öğrenme çıktısı ve halk türküsü ilişkisi

Sınıf seviyesi	Öğrenme çıktıları	İlişkilendirilen Türkü	İlişkilendirme örneği
4. sınıf	“Geçmişten günümüze çocuk oyun ve oyuncaklarının değişimini karşılaştırabilme” “Aile tarihini yansıtan bir ürün oluşturabilme” “Yakın çevresindeki ortak miras ögelerini tanımanın önemini yorumlayabilme”	“Anlatamam Derdimi Dertsiz İnsana” “İstanbul’dan Üsküdar’a Yol Gider”	“Anlatamam Derdimi Dertsiz İnsana” türküsü dinletilir. Öğrencilerden, aile büyüklerinin gençliğinde yaşadığı önemli bir olayı öğrenip, bu olayı temsilen bir anı kutusu tasarlamaları istenir. Kutunun içine (çizim, nesne temsili, dijital resim) konulacak şeyler, Canva ile sunum hâline getirilir ve sınıfta paylaşılır. “İstanbul’dan Üsküdar’a Yol Gider” türküsü dinletilir. Öğrenciler, yaşadıkları şehir veya ilçedeki tarihi/kültürel miras ögelerini araştırır. Ardından,

		Google Earth ya da Genially kullanarak “Miras Rotam” adlı dijital bir harita hazırlayıp üzerinde açıklamalar yapar. Çalışmalar panoya asılır ya da dijital sınıf panosunda paylaşılır.
5. sınıf	“Yaşadığı ildeki ortak miras ögelerine ilişkin oluşturduğu ürünü paylaşabilme” “Anadolu’da ilk yerleşimleri kuran toplumların sosyal hayatlarına yönelik bakış açısı geliştirebilme” “Mezopotamya ve Anadolu medeniyetlerinin ortak mirasa katkılarını karşılaştırabilme”	“Yaylalar” “Çal Dağlarından Gelirim”	“İstanbul’dan Üsküdar’a Yol Gider” türküsü dinletilir. Öğrenciler, yaşadıkları ilin önemli ortak miras ögelerini araştırır. Ardından, Google Earth üzerinden bu ögeleri görsellerle işaretleyerek sınıfla paylaşır. “Çamlıbel’den de Baktı Köroğlu” türküsü dinletilir. Türküdeki cesaret, adalet, yolculuk, düzen gibi kavramlar üzerinden öğrencilerle geçmiş toplumların yaşam tarzı üzerine sohbet edilir. Ardından öğrencilere, ilk yerleşik köy toplumları (Çatalhöyük, Hacılar vb.) ile gelişmiş yerleşik medeniyetler (Hititler, Urartular) arasındaki toplumsal yapı, şehirleşme ve üretim tarzları gibi farkları bularak canva kullanarak bir hikaye defteri oluşturmaları istenir.
6. sınıf	“Türkistan’da kurulan ilk Türk devletlerinin medeniyetimize katkılarını sorgulayabilme” “VII-XIII. yüzyıllar arasında İslam medeniyetinin eğitim, bilim, hukuk, kültür, sanat ve mimari alanlarında insanlığın ortak mirasına katkılarına dair akıl yürütebilme” “İslamiyet’in kabulüyle Türklerin sosyal ve kültürel hayatlarında meydana gelen değişimi dönemin bakış açısıyla değerlendirebilme” “XI-XIII. yüzyıllar arasında meydana gelen siyasi faaliyetler ve askerî mücadelelerin Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşmasına etkisini özetleyebilme”	“Çamlıbel’den Baktı Köroğlu” “Kerimoğlu Şu Dağları Aşıyor”	“Çamlıbel’den Baktı Köroğlu” türküsü dinletilir. Türküdeki Köroğlu figüründen yola çıkılarak, öğrenciler Türkistan’da kurulan ilk Türk devletlerinin kahramanlık, töre ve sözlü kültüre katkılarını araştırır. Araştırma sonuçları Canva üzerinden “İlk Türk Devletlerinden Bugüne” başlıklı bir infografik tasarımıyla sunulur. “Kerimoğlu Şu Dağları Aşıyor” türküsü dinletilir. Türküde geçen zorlu mücadele, dağları aşma ve direniş temaları üzerinden, öğrencilerle Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecinde yaşanan askerî mücadeleler üzerine sohbet edilir. Öğrencilerden, “Bir Türkmen Beyinin Gözünden Anadolu” başlıklı kısa bir öykü ya da senaryo yazmaları istenir. Yazılar Padlet üzerinden sınıf panosunda paylaşılır.
7. sınıf	“Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan politikaları sorgulayabilme” “Değişen dünya dengeleri karşısında Osmanlı Devleti’nin uyguladığı yenilikleri neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme” “Osmanlı kültür ve medeniyet unsurlarına ilişkin oluşturduğu ürünü paylaşabilme”	“Deniz Üstü Köpürü” “Bahçaya Gel Göreyim”	“Deniz Üstü Köpürü” türküsü dinletilir. Öğrenciler, Osmanlı’nın Akdeniz ve Hint Okyanusu'ndaki deniz politikalarını araştırır. Ardından, “Osmanlı’nın Denizlerdeki Stratejisi” başlıklı bir sunumu Canva ile hazırlar ve sınıfla paylaşır. “Bahçaya Gel Göreyim” türküsü dinletilir. Türküde geçen bahçe, doğa ve geleneksel çağrışımlar üzerinden, öğrenciler Osmanlı dönemine ait kırsal yaşama özgü bir kültürel öge belirler. Bu ögeyi Google Slides üzerinde fotoğraflar ve kısa açıklamalarla tanıttıkları “Kırsalda Osmanlı Kültürü” başlıklı dijital bir sunum hâline getirirler.

Bu tabloda, “Ortak Mirasımız” öğrenme alanına yönelik öğrenme çıktılarıyla halk türkülerinin nasıl ilişkilendirildiği gösterilmiştir. Seçilen türkülerde yer alan tarihî, kültürel ve toplumsal ögeler; geçmişten günümüze uzanan ortak değerlerin ve mirasın öğrenciler tarafından tanınmasına katkı sağlayacak biçimde öğrenme çıktılarıyla eşleştirilmiştir. Öğrencilerin aile tarihi, geleneksel yaşam biçimleri, Türk ve İslam medeniyetlerine ait unsurlar ve yerel kültürel değerler hakkındaki kazanımları, halk türküleri aracılığıyla desteklenmiş; etkinlik önerileriyle bu bağ kurulmuştur.

Tablo 17. Yaşayan Demokrasimiz öğrenme alanlarında öğrenme çıktısı ve halk türküsü ilişkisi

Sınıf seviyesi	Öğrenme çıktıları           İlişkilendirilen     İlişkilendirme örneği Türkü
4. sınıf	“Cumhuriyetin ilanına        “Çağırın Efeleri” “Çağırın Efeleri” türküsü dinletilir. Türküdeki direniş, giden yolda Mustafa Kemal                      özgürlük ve halk önderliği temalarından yola çıkılarak, Atatürk’ün ve Türk                            öğrencilerle Cumhuriyet döneminde gerçekleşen milletinin yaptığı             “Çökertme’den     değişimler (eğitimde fırsat eşitliği, kadın hakları, laik fedakârlıkları                Çıktım Başım      hukuk sistemi vb.) üzerine konuşulur. Öğrenciler, bu yorumlayabilme”            Selamet”          kazanımlardan birini seçerek Cumhuriyet’in yaşamımıza etkileri konulu kısa dijital sunumlar hazırlar ve sınıfta “Cumhuriyetin getirdiği                            paylaşır. değişimlerin hayatımıza                          “Çökertme’den Çıktım Başım Selamet” türküsü dinletilir. katkılarını                                         Türküdeki haksızlığa karşı duruş ve bireysel hak arayışı yorumlayabilme”                                temalarından hareketle, öğrencilerle adalet, özgürlük ve vatandaşlık konuları üzerine sohbet edilir. Ardından sınıfta “Okulda karar alma ve                           demokratik bir ortam oluşturularak öğrenciler sınıf meclisi demokratik katılım                                kurar. Seçilen bir konuda tartışılır, oylama yapılır ve süreçlerine ilişkin fikir                             alınan karar tüm sınıfa duyurulur. üretebilme”
5. sınıf	“Demokrasi ve cumhuriyet   “Çarşambayı Sel   “Çarşambayı Sel Aldı” türküsü afet sonrası toplumsal kavramları arasındaki        Aldı”              dayanışmada hak ve sorumluluk bilincini işler. Öğrenciler ilişkiyi çözümleyebilme”                         doğal afetlerde temel hakların korunması üzerine fikir “Çökertme’den     yazısı yazar. “Toplum düzenine etkisi      Çıktım Başım      “Çökertme’den Çıktım Başım Selamet” türküsü dinletilir. bakımından etkin vatandaş    Selamet”           Türkü, bireysel haklar ve duygusal özgürlük temalarını olmanın önemine yönelik                        işler. Öğrencilerle hak ve özgürlük kavramları üzerine kısa çıkarımda bulunabilme”                           bir sohbet yapılır. Ardından öğrenciler, Pixton adlı dijital araçla “Haklarımı Savunuyorum” başlıklı bir çizgi roman “Temel insan hak ve                             hazırlar. Her öğrenci, bir karakter oluşturarak günlük sorumluluklarının önemini                         hayatta karşılaşabileceği bir hak ihlalini ve buna verdiği sorgulayabilme”                                   tepkiyi kısa sahnelerle anlatır. Çalışmalar sınıfla paylaşılır “Bir ihtiyaç hâlinde veya                           ve üzerine tartışılır. sorun karşısında başvuru yapılabilecek kurumlar hak kında bilgi toplayabilme”
6. sınıf	“Yönetimin karar alma       “Urfa'nın Etrafı     “Urfa'nın Etrafı Dumanlı Dağlar” türküsü zorluklar sürecini etkileyen unsurları Dumanlı Dağlar”   karşısında toplumsal dayanışmayı ve sorumlulukları çözümleyebilme”                              vurgular. “Çarşambayı Sel   Öğrenciler, hak ve sorumlulukların toplum düzenine “Toplumsal düzenin          Aldı”               katkısını örnek olaylarla tartışır. sürdürülmesinde temel hak                       “Çarşambayı Sel Aldı” türküsü afet sonrası bilgi ve ve sorumlulukların önemini                      haberleşmenin önemini dolaylı şekilde yansıtır. Öğrenciler yorumlayabilme”                                dijitalleşmenin afet haberleşmesi ve hak arayışındaki rolünü tartışır; poster hazırlar. “Vatandaşlık haklarının kullanımında dijitalleşme ve teknolojik gelişmelerin etkilerini sorgulayabilme”
7. sınıf	“Türkiye Cumhuriyeti’nin    “Çökertme’den    “Çökertme’den Çıktım Başım Selamet” temel niteliklerini            Çıktım Başım      türküsü haksızlığa karşı mücadele ve özgürlük arayışı özetleyebilme”               Selamet”           temalarını işler. Öğrenciler demokrasi ve özgürlük ilişkisini tartışır, geçmişten bugüne demokrasi gelişim “Türkiye Cumhuriyeti                            çizelgesi oluşturur. Devleti’nin yönetim          “İzmir'in           “İzmir'in Kavakları” türküsü mücadele ve adalet arayışı yapısını çözümleyebilme”    Kavakları”          üzerinden demokrasi süreçleriyle ilişkilendirilebilir. Demokrasi uygulamalarında yaşanan problemler sınıfta “Ülkemizdeki                                      tartışılır, çözüm önerileri yazılır. demokrasinin gelişimini, demokrasinin temel ilkeleri açısından Yorumlayabilme” “Demokrasinin uygulama sürecinde karşılaşılan sorunları özetleyebilme”

Bu tabloda, “Yaşayan Demokrasimiz” öğrenme alanındaki öğrenme çıktıları ile halk türkülerinin nasıl ilişkilendirildiği sunulmuştur. Seçilen türkülerde yer alan temalar; hak, özgürlük, adalet, katılım ve toplumsal sorumluluk gibi demokratik değerlerle örtüşen kazanımlarla eşleştirilmiştir. Öğrencilerin demokrasi kültürünü tanımaları, temel hak ve sorumluluklarını fark etmeleri ve toplumsal katılım süreçlerine dair bilgi edinmeleri amaçlanarak, her sınıf düzeyine uygun öğrenme çıktıları belirlenmiş; bu çıktılar, halk türkülerinin içerikleriyle desteklenmiş ve çeşitli uygulama önerileriyle somutlaştırılmıştır.

Tablo 18. Hayatımızdaki Ekonomi öğrenme alanlarında öğrenme çıktısı ve halk türküsü ilişkisi

Sınıf seviyesi Öğrenme çıktıları İlişkilendirilen Türkü İlişkilendirme örneği 4. sınıf “Doğal kaynakların tüketimi ile ilgili grafik yorumlayabilme” “İstek ve ihtiyaçları arasındaki bilinçli seçimleri hayatına yansıtabilme “Bir ürünün üretim, dağıtım ve tüketim süreçlerini çözümleyebilme” “Yayla Suyu Yan Gider” “Sarı Buğday Başıyım” “Yayla Suyu Yan Gider” türküsü dinletilir. Ardından öğrencilere Türkiye'deki su tüketimini gösteren basit bir grafik sunulur. Grafik üzerinden sınıfça yorum yapılır: “Su kaynakları neden azalıyor?”, “Nerelerde tasarruf edebiliriz?” gibi sorular sorulur. Öğrenciler, Kahoot ya da Wordwall üzerinden mini bir grafik okuma testiyle öğrendiklerini pekiştirir. “Sarı Buğday Başıyım” türküsü dinletilir. Ardından öğrenciler gruplara ayrılır ve her grup bir ürün seçer (örneğin: ekmek, süt, yumurta). Bu ürünün üretimden tüketime kadar geçirdiği aşamaları çizerek Google Jamboard’da sunar. Her grup sunum yapar. 5. sınıf “Kaynakları verimli kullanmanın doğa ve insanlar üzerindeki etkisini yorumlaya bilme” “İhtiyaç ve isteklerini karşılamak için gerekli bütçeyi planlayabilme” “Yaşadığı ildeki ekonomik faaliyetlerine özetleyebilme” “Dere Geliyor Dere” “Gelin Yaylanız Çiyilli Pınar” “Dere Geliyor Dere” türküsü dinletilir. Ardından öğrencilerle “su kaynakları neden önemlidir?”, “su boşa harcanırsa neler olur?” gibi sorular üzerine sohbet edilir. Öğrencilerden 3 kişilik gruplar oluşturarak su tasarrufu yapan bir ailenin günlük hayatını anlatan kısa bir canlandırma yapmaları istenir. Gruplar sınıf önünde kısa kısa sunumlarını oynarlar. “Gelin Yaylanız Çiyilli Pınar” türküsü dinletilir. Türküde geçen yayla, doğa ve kırsal yaşam üzerinden öğrencilerle yaşadıkları ilin (örneğin yaylacılık, tarım, hayvancılık, sanayi) ekonomik faaliyetleri konuşulur. Öğrenciler kâğıt üzerine yaşadıkları ilin ekonomik etkinliklerini simgeleyen çizimler yapar ve altına kısa açıklamalar yazar. Çalışmalar sınıf panosunda sergilenir. 6. sınıf “Ülkemizin kaynakları ile ekonomik faaliyetler arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme” “Ekonomik faaliyetler ve meslekler arasındaki ilişki hakkında çıkarımda bulunabilme” “Tasarladığı bir ürün için yatırım ve pazarlama proje önerisi hazırlayabilme” “Sarı Buğday Başıyım” “Silifke’nin Yoğurdu” “Sarı Buğday Başıyım” türküsü dinletilir. Ardından öğrencilerle buğdayın üretildiği bölgeler, bu ürünle yapılan ekonomik faaliyetler (tarım, değirmencilik, ekmek üretimi) üzerine sohbet edilir. Öğrenciler, Türkiye haritası üzerine hangi bölgede hangi doğal kaynağın hangi ekonomik faaliyeti desteklediğini eşleştiren renkli kartlar ile grup posteri hazırlar. Her grup sınıfa sunar. “Silifke’nin Yoğurdu” türküsü dinletilir. Türkü üzerinden yerel ürünler ve yöresel üretim hakkında konuşulur. Öğrencilerden bir grup çalışması yapmaları istenir. Her grup kendi hayalî ürününü tasarlar (örneğin: organik yoğurt, köy peyniri, doğal sabun) ve bu ürün için basit bir “reklam afişi ve satış fikri” geliştirir. Afişler pastel boyalarla çizilir, pazarlama fikri sözlü olarak sunulur. 7. sınıf “Millî kalkınma hamlelerini neden ve sonuçlarıyla yorumlayabilme” “Ekonomik gelişmişlik ile üretim, dağıtım ve “Çökertme’den Çıktım Başım Selamet” “Sarı Buğday Başıyım” “Çökertme’den Çıktım Başım Selamet” türküsü dinletilir. Türküdeki direniş, mücadele ve hak arayışı temaları üzerinden, Türkiye Cumhuriyeti’nin ekonomik kalkınma hamleleri üzerine sohbet yapılır. Öğrencilerden, 1923 sonrası kalkınma hamlelerinden birini temsil edecek bir mini canlandırma ya da afiş çalışması yapmaları istenir. Gruplar sınıf önünde sunum yapar. tüketim döngüsü arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme”

“Sarı Buğday Başıyım” türküsü dinletilir. Buğdayın üretiminden ekmeğe dönüşümüne kadar olan süreç öğrencilerle birlikte aşama aşama konuşulur. Ardından öğrenciler 3 gruba ayrılır: üreticiler, dağıtıcılar, tüketiciler. Her grup kendi görevini temsilen kısa bir sunum veya rol oynama çalışması yapar. Böylece döngüsel yapının nasıl işlediği sınıf içinde somutlaştırılır.

Bu tabloda, “Hayatımızdaki Ekonomi” öğrenme alanına ait öğrenme çıktılarıyla halk türkülerinin nasıl ilişkilendirildiği gösterilmiştir. Öğrencilerin doğal kaynak kullanımı, üretim-tüketim süreçleri, ekonomik faaliyetlerin yerel ve ulusal boyuttaki etkileri gibi konulardaki kazanımları doğrultusunda seçilen türküler, içeriklerindeki üretim, geçim, çevre-insan ilişkisi gibi temalarla eşleştirilmiştir. Her sınıf düzeyine uygun öğrenme çıktıları belirlenmiş; bu çıktılar halk türkülerinin sunduğu yaşam kesitleriyle ilişkilendirilmiş ve uygulamaya dönük etkinliklerle desteklenmiştir.

Tablo 19. Teknoloji ve Sosyal Bilimler öğrenme alanlarında öğrenme çıktısı ve halk türküsü ilişkisi

Sınıf seviyesi	Öğrenme çıktıları	İlişkilendirilen Türkü	İlişkilendirme örneği
	“Çevrim   içi ortamda	“Çarşamba’yı	“Çarşamba’yı Sel Aldı” türküsü zor durumlar karşısında
4.Sınıf	uyulması gereken güvenlik kurallarını eylemlerine yansıtabilme” “Bilim insanlarının çocukluk hayatı ile kendi yaşamı arasında bağlantı kurabilme”	Sel Aldı” “Uzun İnce Bir Yoldayım”	tedbirli olmanın önemini vurgular. Öğrenciler çevrim içi ortamda güvenli davranış kuralları posteri hazırlar.
	Bilim         insanlarının	Uzun İnce Bir	“Uzun İnce Bir Yoldayım” türküsü hayatta ilerleme, hedeflere
	çocukluk hayatı ile kendi yaşamı arasında bağlantı kurabilme	Yoldayım	ulaşma sürecini simgeler. Öğrenciler seçtikleri bir bilim insanının çocukluk hayatını araştırır ve kendi yaşamıyla karşılaştırır.
	“Teknolojik gelişmelerin	“Çökertme’den	“Çökertme’den Çıktım Başım Selamet”
	toplum hayatına etkilerini	Çıktım Başım	türküsü değişim ve yeniliğe karşı toplumda oluşan direnci
	tartışabilme” “Teknolojik     ürünlerin	Selamet”	temsil eder. Öğrenciler geçmişte yaşanan değişimlere verilen tepkilerle, bugünkü teknolojik gelişmelere verilen tepkileri karşılaştırır.
5.Sınıf	bilinçli      kullanımının	“Çarşambayı
	önemine ilişkin ürün oluşturabilme”	Sel Aldı”
	Teknolojik      ürünlerin	Çarşambayı Sel	“Çarşamba’yı Sel Aldı” türküsü afet sonrası doğru bilgi
	bilinçli kullanımının önemine ilişkin ürün oluşturabilme	Aldı	paylaşımının hayati önem taşımasını anlatır. Öğrenciler çevrim içi ortamda güvenli davranış ve bilinçli kullanım üzerine bir poster hazırlar.
	“Ulaşım    ve iletişim	“İstanbul’dan	“İstanbul’dan Üsküdar’a Yol Gider” türkü dinletilir.
	teknolojilerindeki	Üsküdar’a Yol	Geçmişteki ulaşım yolları ve iletişim biçimleri üzerine sohbet
	gelişmelerin      kültürel etkileşimdeki      rolünü	Gider”	edilir. Öğrenciler, kültürel etkileşimin geçmişte nasıl olduğunu ve bugün teknoloji sayesinde nasıl değiştiğini iki
6.Sınıf	yapılandırabilme” “Bir ürün veya fikrin telif ve patent süreçleriyle ilgili bilgi toplayabilme”	“İzmir'in Kavakları”	sütunlu bir tablo ile karşılaştırır. Tablolar sınıfta sunulur.
	Bir ürün veya fikrin telif ve	İzmir'in	“İzmir'in Kavakları” türküsü bireysel hak arayışı ve sahip
	patent süreçleriyle ilgili bilgi toplayabilme	Kavakları	çıkma duygusuyla ilişkilendirilebilir. Öğrenciler telif hakkı kavramını araştırır; özgün ürünlerin korunması konusunda bilgilendirme metni yazar.
	“Bilimsel ve teknolojik	“Uzun İnce Bir	“Uzun İnce Bir Yoldayım” türküsü dinletilir. Türküde geçen
7.Sınıf	gelişmelerin gelecekteki toplum hayatına etkilerine	Yoldayım”	yolculuk metaforu üzerinden öğrencilerle, geçmişte ulaşım ve iletişim nasıl sağlanıyordu, bugün nasıl, gelecekte nasıl

ilişkin öngörüde bulunabilme” “Örnek metinler üzerinden sosyal bilimlerin çalışma alanlarına dair genelleme yapabilme”	“Çarşambayı Sel Aldı”	olabilir? üzerine yönlendirici sorularla tartışma yapılır. Ardından öğrencilerden “Gelecekte Yaşam” konulu kısa bir kompozisyon yazmaları istenir. Yazıda ulaşım, sağlık, iletişim ya da eğitim gibi alanlarda teknolojinin topluma nasıl yön vereceği hakkında öngörülerini ifade ederler. İsteyen öğrenciler yazılarını sınıfla paylaşır.
“Toplumsal hayatta karşılaşabileceği bir probleme yönelik bilimsel sorgulama yapabilme” Toplumsal hayatta	Çarşambayı Sel	“Çarşambayı Sel Aldı” türküsü afet gibi toplumsal bir sorun
karşılaşabileceği       bir	Aldı	karşısında çözüm ve dayanışma ihtiyacını yansıtır. Öğrenciler
probleme yönelik bilimsel sorgulama yapabilme		doğal afetler gibi toplumsal sorunlara bilimsel sorgulama basamaklarını kullanarak çözüm önerileri geliştirir.

Bu tabloda, “Teknoloji ve Sosyal Bilimler” öğrenme alanına ait öğrenme çıktılarının halk türkülerinin içerikleriyle nasıl ilişkilendirildiğine yer verilmiştir. Öğrenme çıktıları kapsamında teknolojik gelişmelerin toplumsal etkileri, çevrim içi güvenlik kuralları, sosyal bilimlerin alanları ve bilimsel sorgulama süreçleri gibi temalar belirlenmiş; bu temalar, seçilen halk türkülerinin içerdiği mesajlarla örtüşecek şekilde eşleştirilmiştir. Hazırlanan etkinlik örneklerinde, öğrencilerin dijital araçları bilinçli kullanmaları, sosyal bilimsel düşünme becerileri kazanmaları ve teknoloji-toplum ilişkisini fark etmeleri amaçlanmıştır.

TARTIŞMA

Bu araştırmada ulaşılan bulgular, halk türkülerinin yalnızca kültürel mirasın taşıyıcısı olmadığını; aynı zamanda değer aktarımı ve alan becerilerinin geliştirilmesi açısından Sosyal Bilgiler öğretiminde işlevsel bir materyal sunduğunu göstermektedir. En sık tekrar eden değerlerin sevgi, duyarlılık, merhamet, sorumluluk ve vatanseverlik olması, önceki çalışmalarla da doğrudan örtüşmektedir. Nitekim Biçer (2024) Aksaray türkülerinde, İlhan ve Çiftçi (2024) ise TRT repertuarındaki 1218 türküde sevgi değerinin baskın olduğunu ortaya koymuştur. Bu bulgu, Üztemur, Sevigen ve İnel’in (2021) popüler müzik analizleriyle de paralellik göstermektedir.

Türkülerin yalnızca değer aktarımı değil, beceri gelişimi açısından da katkı sunduğu görülmektedir. Özellikle zamanı algılama, mekânsal düşünme ve tarihsel empati gibi beceriler, sözlü kültürün anlatı gücüyle desteklenmektedir. Bu durum, göç konusunu türkü temelli işleyen Gülüm ve Ulusoy (2008) ile öğrenme kalıcılığına vurgu yapan Korkut ve Avcı’nın (2023) deneysel araştırmalarıyla da örtüşmektedir. Sevgi ve duyarlılık değerlerinin Türkiye’nin farklı coğrafi bölgelerine ait türkülerde ortak biçimde öne çıkması, halk türkülerinin tarihsel olarak toplumsal duyguların aktarımını üstlenen bir sözlü kültür ürünü olmasından kaynaklanmaktadır. Türküler, bireylerin gündelik yaşamda yaşadıkları sevinç, özlem, acı ve kayıpları ifade ettikleri anlatılar olarak şekillenmiş; bu durum sevgi ve duyarlılık gibi insani değerlerin türkü sözlerinde baskın biçimde yer almasına yol açmıştır (İlhan & Çiftçi, 2024; Biçer, 2024). Farklı yörelere ait türkülerde benzer değerlerin görülmesi ise bu değerlerin yalnızca yerel değil, Türk toplumunun ortak kültürel ve tarihsel yapısını yansıtan temel unsurlar olduğunu göstermektedir. Bu durum, kültürel mirasın toplumsal kimlik ve ortak değerlerin aktarımındaki rolüne dikkat çeken Temizyürek ve Baş’ın (2024) vurgularıyla da örtüşmektedir.

Ayrıca bulgular, ders kitaplarıyla da uyumludur. Yalçın ve Güleç’in (2022) ders kitaplarında en yoğun görülen değerler olarak “duyarlılık” ve “estetik” değerlerini tespit etmeleri, çalışmamızdaki bulgularla paralellik göstermektedir. Ancak Kapağan ve Atmaca (2023), kitaplarda yer alan türkülerin yüzeysel işlendiğini; Bayram (2021) ise sözlü ve yazılı ürünlerin sistematik kullanılmadığını belirtmiştir. Bu açıdan araştırmamız, halk türkülerinin değer, beceri ve öğrenme alanlarıyla bütüncül entegrasyonunu ortaya koyarak literatürdeki boşluğu doldurmaktadır.

Son olarak, Temizyürek ve Baş’ın (2024) kültürel mirasın kimlik ve vatandaşlık bilincindeki rolüne dair vurguları ile Avcı ve Memişoğlu’nun (2016) öğretmenlerin materyal eksikliğine işaret eden bulguları dikkate alındığında; türkülerin Sosyal Bilgiler öğretiminde planlı ve amaçlı biçimde kullanılması, öğrencilerin yerel kültürle bağ kurmalarına katkı sunabileceği gibi, öğretmenlerin öğretim sürecinde karşılaştıkları yöntemsel sınırlılıkların azaltılmasına da katkı sağlayabilecek bir uygulama olarak değerlendirilebilir.

SONUÇLAR

Bu araştırmada, Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden seçilen toplam 84 halk türküsü incelenmiş ve bu türkülerde yer alan değerler, alan becerileri ve öğrenme alanlarının 2024 Sosyal Bilgiler Öğretim Programı ile ilişkisi bütüncül bir bakış açısıyla ele alınmıştır. Elde edilen bulgular, halk türkülerinin yalnızca kültürel mirası yansıtan estetik ürünler olmadığını; aynı zamanda Sosyal Bilgiler öğretiminde programla ilişkilendirilebilecek zengin bir pedagojik içerik sunduğunu göstermektedir.

Araştırma sonuçları, halk türkülerinde sevgi, duyarlılık, merhamet, sorumluluk ve sabır gibi insani ve toplumsal değerlerin tüm bölgelerde ortak biçimde öne çıktığını ortaya koymuştur. Bölgesel farklılıklar bulunmakla birlikte, bu değerlerin Türkiye’nin farklı coğrafi ve kültürel bağlamlarında benzer biçimde temsil edilmesi, halk türkülerinin ortak toplumsal değerleri taşıyan güçlü bir kültürel anlatı niteliği taşıdığını düşündürmektedir. Bu durum, halk türkülerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde değerler eğitimi açısından anlamlı bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir.

Alan becerileri açısından değerlendirildiğinde, halk türkülerinde özellikle zamanı algılama ve kronolojik düşünme, mekânsal düşünme ve tarihsel empati becerilerinin öne çıktığı görülmektedir. Bunun yanı sıra sosyal katılım, coğrafi sorgulama, değişim ve sürekliliği algılama, kanıta dayalı sorgulama ve mantıksal muhakeme gibi becerilerin de türkülerin sözlü içeriğiyle ilişkilendirilebilir nitelikte olduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, halk türkülerinin geçmiş, mekân ve toplumsal yaşamla ilişkili bilişsel süreçleri destekleyen bir anlatı yapısına sahip olduğunu ortaya koymaktadır.

Öğrenme alanları bağlamında elde edilen sonuçlar, halk türkülerinin Sosyal Bilgiler öğretim programında yer alan Birlikte Yaşamak, Ortak Mirasımız, Yaşayan Demokrasimiz, Evimiz Dünya, Hayatımızdaki Ekonomi ve Teknoloji ve Sosyal Bilimler gibi farklı öğrenme alanlarıyla yüksek düzeyde

örtüştüğünü göstermektedir. Bu örtüşme, halk türkülerinin sosyal, kültürel, ekonomik ve çevresel konuların öğretiminde çok yönlü bir içerik sunabildiğine işaret etmektedir.

Her ne kadar Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Öğretim Programı henüz tüm sınıf düzeylerinde uygulama sürecini tamamlamamış olsa da bu çalışma kapsamında ortaya konulan değer ve alan becerileri eşleşmelerinin program metni ve kuramsal çerçeve temelinde gerçekleştirildiği görülmektedir. Bu yönüyle araştırmanın, halk türkülerinin Sosyal Bilgiler öğretiminde nasıl yapılandırılabileceğine ilişkin ilk değerlendirmeler sunduğu ve programın uygulama sürecinde öğretmenler için yol gösterici bir çerçeve oluşturduğu söylenebilir.

ONERiLER

• •    Milli Egitim Bakanligi’na bagli ortaokullarda gorev yapan Sosyal Bilgiler ogretmenleri , Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Sosyal Bilgiler Öğretim Programı kapsamında derslerini planlarken, bu çalışma bulgularından faydalanabilirler. Çalışmada ortaya konulan değer, alan becerileri ve halk türkülerinin eşleştirilmesine ilişkin bulgular türkülerini ders planları ve sınıf içi etkinlikler kapsamında kullanılması sürecinde kılavuz niteliği taşıyabileceğinden her sınıf seviyesinde rahatlıkla kullanılabilir.

• •    4, 5, 6 ve 7. sınıf Sosyal Bilgiler derslerinde, öğrenme alanlarının niteliğine uygun olarak seçilen

halk türkülerinin; özellikle tarihsel empati, zamanı algılama ve mekânsal düşünme gibi alan becerilerinin desteklenmesinde yardımcı bir öğretim materyali olarak kullanılması önerilmektedir.

• •    İleride yapılacak araştırmalarda bu çalışmada elde edilen bulgular kullanılarak eylem araştırmaları veya deneysel çalışmalar yapılabilir.

Etik Metni

Bu makalede dergi yazım kurallarına, yayın ilkelerine, araştırma ve yayın etiği kurallarına, dergi etik kurallarına uyulmuştur. Makale ile ilgili doğabilecek her türlü ihlallerde sorumluluk yazarlara aittir.

Yazar Katkı Oranı

Yazarların bu makaleye katkı oranı eşittir.

Çıkar Çatışması Beyanı

Bu makale ile ilgili herhangi bir kurum, kuruluş, kişi ile mali çıkar çatışması yoktur.

Etik Onay

Bu çalışma etik onay gerektirmemektedir.

KAYNAKÇA

Avcı, F., & Memişoğlu, H. (2016). Sosyal bilgiler öğretmenlerinin kültürel mirasa ilişkin görüşleri. IO: Uluslararası Hakemli Akademik Sosyal Bilimler Dergisi,   6 (20),   101–113.

Bahar, O., Çelik, N., & Samırkaş, M. (2016). Farklı boyutları ile sürdürülebilir turizm . Ankara: Süre Yayınevi.

Bayram, E. (2021). Sosyal bilgiler öğretiminde sözlü ve yazılı edebiyat ürünlerinin kullanımı konusunda yapılmış lisansüstü tezlerin incelenmesi. Türk Kültür ve Medeniyet Akademik Araştırmalar Dergisi, 6 (2), 346–358.

Biçer, A. (2024). TRT müzik arşivindeki Aksaray yöresi türkülerinde kök değerlerin analizi: Nitel bir inceleme. Cihanşümul Akademi Sosyal Bilimler Dergisi,   5 (9),   148–161.

Creswell, J. W. (2013). Nitel araştırma yöntemleri: Beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni (M. Bütün & S. B. Demir, Çev.). Ankara: Siyasal Kitabevi.

Çalık, M., & Sözbilir, M. (2014). Eğitim araştırmalarında kullanılan nitel veri analiz yöntemleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14 (3), 1309–1346.

Çiçek, N. (2023). Sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersinde edebi ürün ve şarkı kullanımına ilişkin değerlendirmeleri (Yüksek lisans tezi). Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırşehir. Retrieved from (Tez No. 811778)

Dinçer, S. (2018). Content analysis in educational science research: Meta-analysis, meta-synthesis, and descriptive content analysis. Bartın University Journal of Faculty of Education, 7(1), 176–190.

Gülüm, H., & Ulusoy, K. (2008). Sosyal bilgiler dersinde göç konusunun işlenmesinde halk türkülerinin kullanılması: Örnek bir çalışma. Millî Eğitim Dergisi, (179), 110–122.

İlhan, B. (2023). Âşık Daimî’ye ait türkülerin değerler eğitimi açısından incelenmesi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 12 (1), 17–30.

İncetaş, Ç., & Kurtaslan, H. (2024). Yozgat yöresi kadın ağzı türkülerinde sözlü anlatımlar ve müzikal yapıların incelenmesi. Rast Müzikoloji Dergisi,      12 (1),     79–101.

Johnson, B., & Christensen, L. (2017). Educational research: Quantitative, qualitative, and mixed approaches (6th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.

Kıral, B. (2020a). Nitel araştırma yöntemleri . Ankara: Pegem Akademi.

Kıral, B. (2020b). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8 (15), 170–189.

Kolaç, E., & Özer, M. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının duyuşsal özelliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 7 (3), 2627–2634.

Korkut, Ş., & Avcı, C. (2023). The effect of social studies teaching supported by folk songs on gifted students’ self-regulation skills and retention of learning. Journal of Gifted Education and Creativity , 10(4), 329-343.

Kuşçuoğlu, G. Ö., & Taş, M. (2017). Sürdürülebilir kültürel miras yönetimi. Yalvaç Akademi Dergisi, 2 (1), 58–67.

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024a). Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (4–7. sınıflar). Ankara: MEB Yayınları.

Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024b). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Öğretim programları ortak metni. Ankara: MEB Yayınları.

Ocak, G. (2019). Bilimsel araştırmalarda kullanılan veri toplama yolları. G. Ocak (Ed.), Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri içinde (ss. 218–268). Ankara: Pegem Akademi.

Önal, A., Önal, A., & Genç, S. Z. (2023). Kırşehir türkülerinin değerler eğitimi açısından incelenmesi: Neşet Ertaş örneği. Dede Korkut Türk Kültürü ve Edebiyatı Dergisi, 6 (1), 169–188.

Özbaş, Ç. B. (2009). İlköğretim sosyal bilgiler derslerinde kültürel miras eğitimi. M. Safran (Ed.), Sosyal bilgiler eğitimi içinde (ss. 702–718). Ankara: Pegem Akademi.

Özdemir, M. (2011). Nitel veri analizi: Sosyal bilimlerde yöntembilim sorunsalı üzerine bir çalışma. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11 (1), 323–343.

Safran, M. (2011). Sosyal bilgiler öğretimine bakış. B. Tay & A. Öcal (Eds.), Özel öğretim yöntemleriyle sosyal bilgiler öğretimi içinde (ss. 1–19). Ankara: Pegem Akademi.

Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi,      4 (1),      227–250.

Sığrı, Ü. (2021). Nitel araştırma yöntemleri. İstanbul: Beta Yayıncılık.

Şahin, H. İ. (2009). Dalyan ve Köyceğiz çevresinde gelenek, turizm ve folklorizm. Milli Folklor Dergisi, 82, 50–58.

Türk Dil Kurumu [TDK]. (n.d.). Güncel Türkçe Sözlük.

Temizyürek, F., & Baş, Ö. (2024). Kültürel miras ve eğitim. Ankara: Pegem Akademi.

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu. (2006a). Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi – 1 (2. baskı). Ankara: Müzik Dairesi Yayınları.

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu. (2006b). Türk Halk Müziği Sözlü Eserler Antolojisi – 2 (2. baskı). Ankara: Müzik Dairesi Yayınları.

Turhan, B., & Kova, N. (2012). Değerler eğitimi açısından Türk halk müziği ve halk ozanları. Değerler Eğitimi Dergisi, 10 (24), 111–130.

UNESCO. (2020). Education for sustainable development: A roadmap. Paris: UNESCO.

Üztemur, S., Sevigen, E., & İnel, Y. (2021). “Barış Abi”yle değer öğretimi: Barış Manço eserlerinde değerler. Başkent University Journal of Education, 8 (1), 107–117.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.

EXTENDED ABSTRACT

Introduction

Culture is broadly defined as the set of spiritual, artistic, intellectual, aesthetic, and emotional elements that shape societies and are transmitted across generations. According to the Turkish Language Association (TDK), culture represents the totality of intellectual and artistic works specific to a community. One of the most significant components of culture is cultural heritage , which not only embodies tangible elements such as monuments, historical sites, and artifacts but also intangible elements such as language, literature, music, rituals, and traditions (Şahin, 2009; Kuşçuoğlu & Taş, 2017). Cultural heritage plays a key role in sustaining collective memory and transmitting values across generations (Temizyürek & Baş, 2024).

Memişoğlu, 2016). This highlights the importance of using cultural resources—particularly folk music—as pedagogical tools that can bridge cultural continuity with values education.

Purpose

The main purpose of this study is to examine how folk songs from the seven geographical regions of Turkey correspond with the values, skills, and learning areas identified in the 2024 Social Studies Curriculum and the Türkiye Yüzyılı Maarif Model. By analyzing the thematic alignment between folk songs and curriculum components, the study aims to identify this alignment and to offer recommendations regarding the use of folk music as both a carrier of cultural heritage and an effective educational material.

In addition, the research aims to provide practical suggestions for teachers on how to integrate folk songs into classroom practices, thereby enriching the teaching and learning process. Folk songs are expected to contribute not only to cultural identity formation but also to students’ affective and cognitive development.

Method

This study employed a qualitative research design using document analysis. Document analysis enables the investigation of events and phenomena through written and visual materials, offering a deeper contextual understanding (Yıldırım & Şimşek, 2018; Kıral, 2020). Within this framework, the research examined the 2024 Social Studies Curriculum, the Türkiye Yüzyılı Maarif Model Common Text, and the TRT Turkish Folk Music Anthology of Oral Works (Volumes I and II).

From the TRT anthology, a total of 84 folk songs—12 representing each of Turkey’s seven geographical regions—were selected as the primary data source. The folk songs were selected using criterion-based purposive sampling to ensure balanced regional representation. The selection criteria included the presence of age-appropriate lyrics, the potential relevance of the songs’ content to curricular values, skills, and learning areas, and their inclusion in the first or second volumes of the TRT anthology.

The selected songs were analyzed in terms of their lyrics to determine their relationship with curricular values, skills, and learning areas. Content analysis was applied to identify recurring themes and to classify the songs according to categories such as “values” (e.g., love, responsibility, patience) and “skills” (e.g., chronological thinking, spatial thinking, historical empathy).

Reliability and validity were supported through careful selection of sources, transparent coding procedures, and systematic analysis supported by descriptive frequency indications and illustrative examples. In this process, the research adhered to the principles of qualitative inquiry, ensuring impartiality in the evaluation of documents and presenting findings in a structured and verifiable manner. Discussion

In addition to values, folk songs were found to support skills such as perceiving time and chronological thinking, spatial thinking, and historical empathy through their narrative structure. These results are in line with earlier experimental and narrative-based studies emphasizing the educational potential of folk songs in Social Studies instruction (Gülüm & Ulusoy, 2008;

Overall, the findings suggest that folk songs can be systematically integrated into Social Studies curricula as meaningful instructional resources that support both affective and cognitive learning processes, thereby addressing gaps identified in previous research regarding the limited and superficial use of oral cultural products in education.

Conclusion

This study analyzed 84 folk songs selected from Turkey’s seven geographical regions to explore their relationship with the values, skills, and learning areas of the 2024 Social Studies Curriculum. The findings indicate that folk songs reflect core human values such as love, sensitivity, responsibility, patience, and patriotism, while also supporting the development of skills including chronological thinking, spatial thinking, and historical empathy.

Beyond being elements of cultural heritage, folk songs emerge as functional instructional materials that can be meaningfully aligned with different learning areas of Social Studies, offering both affective and cognitive contributions to the teaching and learning process.

Recommendations

• •    Based on the findings of this study, Social Studies teachers working in middle schools may benefit from the identified relationships between folk songs, values, and domain-specific skills when planning their lessons within the framework of the Türkiye Century Education Model and the 2024 Social Studies Curriculum. The results of the study may serve as a guiding reference for integrating folk songs into lesson plans and classroom activities at different grade levels.

• •    In particular, folk songs selected in accordance with the characteristics of learning areas can be used as supportive instructional materials to foster skills such as historical empathy, perceiving time and chronological thinking, and spatial thinking in Grades 4–7 Social Studies courses.

• •    For future research, the findings of this study may be used as a foundation for conducting action research or experimental studies aimed at developing and testing concrete instructional models for the systematic integration of folk songs into Social Studies education.