Siyish buzilishi simptomlarini baholash uchun xalqaro IPSS (International Prostate Symptom Score) so‘rovnomasining o‘zbek tilidagi versiyasi: lingvistik va madaniy moslashtirish natijalari

Andijon davlat tibbiyot instituti

IPSS (International Prostate Symptom Score) erkaklarda pastki siydik yo‘llari simptomlarini baholash uchun eng ko‘p qo‘llaniladigan xalqaro so‘rovnomalardan biridir. Ushbu ishda IPSS ning o‘zbek tilidagi versiyasi ishlab chiqildi va madaniy moslashtirildi. Moslashtirish xalqaro tavsiyalar asosida bajarilib, tarjima, qayta tarjima hamda ekspert baholash bosqichlarini o‘z ichiga oldi. O‘zbek tilidagi versiya original instrumentning mazmuni va baholash tizimini saqlab qolgan holda shakllantirildi. Mazkur versiya klinik amaliyot va ilmiy tadqiqotlarda foydalanish uchun tavsiya etiladi.

Kalit so‘zlar: IPSS, pastki siydik yo‘llari simptomlari, prostata, urologiya, erkaklar salomatligi, so‘rovnoma.

Siyish buzilishi simptomlarini baholash uchun xalqaro IPSS (International Prostate Symptom Score) so‘rovnomasi

IPSS shkalasi pastki siydik chiqarish yo‘llari simptomlarining (LUTS) og‘irlik darajasini baholash uchun qo‘llaniladi. Ballar yig‘indisiga ko‘ra simptomlarning og‘irlik darajasi aniqlanadi. Qo‘shimcha ravishda hayot sifati ko‘rsatkichi (Quality of Life, QoL) ham baholanadi.

7-savol

Oxirgi bir oy davomida kechasi siyish uchun necha marta uyg‘ondingiz?

Hayot sifati ko‘rsatkichi (QoL)

Agar hozirgi siyish holatingiz umr bo‘yi davom etsa, bunga qanday munosabat bildirgan bo‘lardingiz?

Natijalarni baholash

• •    0–7 ball — yengil simptomlar;

• •    8–19 ball — o‘rtacha simptomlar;

• •    20–35 ball — og‘ir simptomlar.

ADABIYOTLAR

• 1.    Barry M.J., Fowler F.J., O’Leary M.P. et al. The American Urological Association symptom index for benign prostatic hyperplasia // Journal of Urology. – 1992. – Vol. 148, № 5. – P. 1549–1557.

• 2.    Beaton D.E., Bombardier C., Guillemin F., Ferraz M.B. Guidelines for the process of cross-cultural adaptation of self-report measures // Spine. – 2000. – Vol. 25, № 24. – P. 3186–3191.

• 3.    Wild D., Grove A., Martin M. et al. Principles of good practice for the translation and cultural adaptation process for patient-reported outcomes measures // Value in Health. – 2005. – Vol. 8, № 2. – P. 94–104.

RHJ 2-2026