Journal articles - Ekonomski signali
All articles: 311
Društvena odgovornost kompanija: marketinški pristup u poslovnoj realizaciji društvenog cilja
Scientific article
Pored ekonomske, pravne i etičke – društvena odgovornost kompanija dobija na aktuelnosti poslednjih godina. Rad ima za cilj da ukaže na značaj ovog tipa odgovornosti kompanija za razvoj makroekonomskog okruženja u kome obavljaju svoju poslovnu delatnost. Društvena odgovornost kompanija u okviru poslovne delatnosti uključuje aktivnosti koje podržavaju društvene ciljeve koji doprinose zdravlju, bezbednosti, životnoj sredini i dobrobiti društva. Upravo zbog toga se i kompanije u svetu sve više angažuju u oblasti društvene odgovornosti čime ukazuju na povećanje društvene svesti i vrednosti.
Free
Društvene mreže - savremeni pristup u oglašavanju
Scientific article
Tehnološki napredak na globalnom nivou ostavio je značajan uticaj na odnose s javnošću. Nove komunikacijske tehnologije omogućile su stvaranje konkurentnih tržišta. Razvoj savremene tehnologije uticao je na proizvodnju tzv. personalnih proizvoda stvorenih na temelju poznavanja zahteva i sklonosti potrošaca. Samim tim se komunikacija temelji na dvosmernosti, a umesto komunikacijskog modela usmerenog prema masama, gde je dominantan smer "jedan na mnoge", u interaktivnim odnosima s javnošću glavno mesto zauzima komunikacijski model "jedan na jedan" i "mnogi na mnoge". Postoji visok stepen saglasnosti oko uloge i značaja društvenih mreža na svim nivoima, počev od uspeha korporacija na globalnom planu, pa sve do rešavanja svakodnevnih problema s kojima se suočavaju pojedinci. Među najvažnijim problemima izdvaja se sigurnost pojavljivanja kompanija u sajber prostoru. Ovaj rad treba da ukaže na prednosti ali i opasnosti sa kojima se kompanije suočavaju na putu ka osvajanju svog "parčeta" sajber prostora.
Free
Društveno odgovorno poslovanje kompanija
Scientific article
U ekonomiji 21 veka sve veći značaj pridaje se društvenim kriterijumima u vrednovanju ukupne poslovne aktivnosti preduzeća. Savremeni koncept društveno odgovornog poslovanja utemeljen je na holističkom pristupu. On polazi od celine i naglašava ulogu svih aktivnosti društveno odgovornog poslovanja od značaja za poslovni uspeh i poboljšanje konkurentske prednosti preduzeća. Rad dokazuje neophodnost napuštanja klasičnog konvencionalnog pristupa društvenoj odgovornosti i prihvatanja holističkog sistematskog pristupa u ovoj oblasti.
Free
Društveno – ekonomski faktori korupcije
Scientific article
Autor razmatra korupciju kao, pre svega, društvenoekonomsku tvorevinu. U radu se testira hipoteza o korupciji kao sistemskom problemu. Sistem je (ekonomski, politički, pravni, moralni) naime, osnovni izvor korupcije. Postoje kod nas, s tim u vezi, sistemski generatori korupcije: država, svojina i tržište. Reč je o ključnim institucijama društva koji, postavljeni u destruktivnom političkom sistemu, rađaju korupciju, koja podriva ekonomske, političke, pravne i moralne temelje društva. Korupcija je neizbežni pratilac administrativnih, birokratskih, partijskih, netržišnih društava, društava u kojima su dominantni monopol na prinudu i obaveznost (prinuda i zabrana). Neorganizovano, monopolizovano tržište i tržište asimetričnih informacija je, takođe, značajan izvor korupcije. Sve to, u uslovima kolektivne (javne, državne) svojine, koja se „koristi kao svoja, a čuva kao tuđa“, po sistemu začaranog kruga, rađa i razvija korupciju. Stoga su nužne sistemske promene (reforme) države na svim nivoima, kao i izgradnja institucija i uvođenje etičkih standarda kako bi se iskorenili uzročnici ove društvene pošasti.
Free
E-banking analysis during COVID-19 pandemics
Scientific article
Electronic banking presents a general term used to denote a process allowing legal and physical entities to perform personal and commercial banking transactions by using electronic and telecommunication networks. It covers various jobs such as assets transfers, current account statements, bill payments, the closest ATM locating, attaining the information about financial products and services, loan applications, and some other activities performed with the use of a computer, smartphone, or some other technical devices. The subject of this research study is the analysis of the e-banking usage during COVID-19 pandemics in the Republic of Serbia and Bosnia and Herzegovina. COVID-19 pandemics influenced a great number of transactions to be done online, i.e. by using digital payment options. Furthermore, it affected banks to develop extra benefits for their users, as well as, to promote current e-architecture referring to the possibilities of e-banking use.
Free
EU response to the crisis caused by the COVID-19 pandemic
Scientific article
The appearance of the pandemic in the form of the new disease COVID-19 greatly influenced global trends and caused a wider economic recession. Due to unusual factors that generated the crisis, it is specific and different from all previous ones. As the crisis continues, estimates of future economic trends vary depending on the health situation in individual countries, as well as the measures applied by state authorities to mitigate it. Due to the topicality of the crisis and its extraordinary impact on global trends, this paper attempts to examine the effects of the pandemic on the economy of the European Union, as well as to answer the question of the scope of economic policy measures in overcoming recessionary effects.
Free
Economic (in)security in globalization challenges
Scientific article
The text deals with the economic (in)security that modern society is facing. First of all, this paper starts with an explanation of the concept of security, what does it mean, and how is this concept defined in the literature. We also present some of the basic theoretical approaches used in modern security. In the following, we deal with neoliberal economic theory, which we believe has had a massive impact on the economic (in)security not only of Serbia but also for the countries of Southeast Europe, which all experienced a similar outcome with deindustrialization, that is to become dependent countries on the periphery of the world capitalist system. At the end of the paper, we conclude that due to economic uncertainty and in quest of a better standard of living, the countries of Southeast Europe, including Serbia, remained without an immense population, which will be a big problem for them in the future.
Free
Economic policy and energy security of southeast European countries
Scientific article
Energy security is essential for the sustainable economic development and stability of the country. In recent years, it has been actively studied. The energy security challenges of European countries have changed significantly in the past 20 years. From one point of view, the current war between Russia and Ukraine raises doubts about the energy security of the countries of Southeast Europe. On the other hand, deep changes in energy security at the world level, activated by innovative progress and major geopolitical changes, encourage the European Union to reevaluate its security system. Economic, social and demographic changes in the world require new solutions that would include innovative ways to ensure a smooth and uninterrupted flow of energy to sustain the daily life of citizens. The inability to access energy resources causes severe economic disruptions and political instability. In the conditions of the global economy, disruptions are easily transmitted and therefore it is essential to permanently secure energy resources and make an effort to reduce the so-called energy poverty, which mostly affects countries in transition (Southeastern European countries) and third world countries. The obtained research results show that renewable energy sources could become a sustainable solution to the abovementioned problems. A well-balanced and well-positioned use of renewable energy sources could alleviate the shortcomings of traditional energy systems and prevent major shocks to energy security in the world and in the countries of the European Union.
Free
Economic propaganda as a form of business communication
Scientific article
Economic propaganda, as a form of promotion, is a paid method of business communication that aims to transmit information, develop preference and encourage action in favor of the company's products and services. Economic propaganda as an activity consists of a series of procedures and methods through which the company establishes a communication link with potential consumers. For successful growth and development, companies must count on the long-term effects of their activities, which leads to the fact that new tasks are set before propaganda. Considering that the purpose of business communication is the promotion of products and services, image building, employee orientation, we can say that business communication is of great importance for the promotional activities of companies.
Free
Economic, social and cultural aspects of creative industries – literature review
Scientific article
This paper provides a comprehensive literature review of creative industries, focusing on their development, challenges, and opportunities. The analysis examines existing research on the role of creative industries in economic growth, cultural development, and social innovation. It high-lights the unique characteristics of the Serbian creative sector, including its historical background, current trends, and the impact of digital transfor-mation. Furthermore, the review identifies key stakeholders, policy frame-works, and the potential for international collaboration to enhance the com-petitiveness of Serbian creative industries. By synthesizing existing litera-ture, this paper aims to contribute to a deeper understanding of the creative economy in Serbia and to inform future research and policy-making.
Free
Efekat zemlje porekla brenda na ponašanje potrošača u Srbiji: izazovi tržišne komunikacije
Scientific article
Jedan od elemenata koji utiču na procenu marke od strane potrošača je imidž zemlje porekla. Rad ima cilj da rasvetli prirodu uticaja zemlje porekla na ponašanje potrošača prilikom izbora marke u Republici Srbiji. Sprovedeno je terensko istraživanje u 18 opština na uzorku od 677 ispitanika. Primenjeno je ispitivanje, tj. anketiranje potrošača metodom ličnog intervjua. Rezultati rada pokazuju sledeće: zemlja porekla marke je značajna potrošačima prilikom izbora. Ova ocena neznatno varira između kategorija proizvoda. Sa rastom tehničke kompleksnosti proizvoda raste i značaj zemlje porekla. Značaj zemlje porekla je viši kod skupljih nego kod jeftinih proizvoda. Sa višim stepenom poznavanja proizvoda opada značaj zemlje porekla. Marke iz bogatih zemalja su percipirane kao kvalitetnije. Ispitana je zavisnost rezultata od polne i regionalne strukture, prihoda ispitanika i kategorija stanovništva primenom kauzalne statistike.
Free
Ekološke naknade kao deo sistema ekoloških poreza u Republici Srbiji
Scientific article
Sve prisutniji ekološki problemi imali su uticaj na to da se ekološkom oporezivanju širom sveta daje sve veći značaj. Međutim, u Srbiji se ovaj proces znatno sporije odvija zbog davanja male važnosti zdravoj životnoj sredini od strane kreatora ekonomske politike. Ekološke naknade predstavljaju deo sistema ekoloških poreza čija je namena unapred definisana i koje se koriste za realizaciju projekata u oblasti zaštite životne sredine. Predmet ovog rada je da izvrši identifikaciju i fiskalnu izdašnost ekoloških naknada koje su u Republici Srbiji prisutne, ali i da ukaže na nedostake u trošenju prikupljenih naknada i da preporuke za povećanje efikasnosti trošenja ovih naknada u budućem periodu.
Free
Ekološke uloge akciza u srpskom poresko pravnom sistemu
Scientific article
Akcize na energente neretko predstavljaju omiljeni 'ekološki' izbor mnogih ministara finansija širom sveta, putem kojeg se, pod velom ekološkog poduhvata, uvodi u poreske sisteme 'stara dobra' trošarina na nove proizvode, ili, pak, pokušavaju legitimizovati novi fiskalni nameti na već oporezovane proizvode. U kontekstu akciza kao ekološkog fiskalnog instrumenta podrazumevalo bi se da je nužna diferencijacija poreskih stopa za oporezivanje proizvoda sa različitim ekološkim efektima i vrlo poželjna destiniranost ovih prihoda u ekološke svrhe. U fokusu analize je, tako, pitanje dometa nefiskalnih funkcija akciznog oporezivanja energenata i elektricne energije u Republici Srbiji, kako bi se, kroz teorijski osvrt, uporednopravno sagledavanje i analizu pozitivnopravnih normi doprinelo jasnijem razumevanju uloge 'ozelenjenih' akciza u domaćem poreskopravnom sistemu i barem pokušalo odgovoriti na pitanje da li je pored ovih akciza atribut 'ekološki' svrsishodan i opravdan.
Free
Ekološki aspekti međunarodne konkurentnosti proizvoda
Scientific article
Cilj ovog istraživačkog rada je da ukaže na značaj uvažavanja ekoloških zahteva u međunarodnim razmerama kao i ekološkog ponašanja međunarodno orijentisanih preduzeća i njihovog angažovanja u izbegavanju ekološki štetnih proizvoda i podizanju nivoa ekoloških rešenja svojih proizvoda i pakovanja.
Free
Ekonomska analiza parničnog postupka
Scientific article
Oskudnost resursa i neophodnost njihove efikasne primene u svim oblastima života i rada uslovile su potrebu za primenom ekonomije u oblasti prava, odnosno za ekonomskom analizom pravnih instituta. Činjenica da oblast prava i pravosuđa apsorbuje značajne količine resursa zahteva uvođenje kriterijuma efikasnosti sa ciljem smanjenja troškova koje ova oblast uzrokuje. U radu se analizira parnični postupak iz ugla ekonomije, ukazuje na faktore koji utiču na opredeljenje strana u sporu da rešenje potraže na sudu, ali i na privatne i društvene troškove koje sudsko rešavanje spora i zaštita prava uslovljavaju. U cilju davanja odgovora na pitanje efikasnosti pravnih instituta ekonomija je razvila ekonomske modele, kojima na pojednostavljen način ukazuje na značaj odluka donetih u pravosudnom sistemu i njihov ekonomski aspekt. Insistiranje na brzom i efikasnom rešenju daje smisao pravnoj zaštiti, dok je dužina postupka obesmišljava. Dužina i efikasnost postupka utiču na visinu troškova postupka, ali i na individualno i društveno blagostanje.
Free
Ekonomska i demografska tranzicija kao uzrok depopulacije pograničnih područja
Scientific article
Već duže vreme se pod dejstvom naučno – tehnoloških promena odvijaju radikalne ekonomske promene čije ishodište savremeni ekonomisti nazivaju ekonomskom tranzicijom. Ali, istovremeno sa ovim procesima odvijaju se promene i u demografskoj strukturi društva koje, pak, demografi nazivaju demografskom tranzicijom. Budući da se obe pojave vrlo isprepletane daju za rezultat drastični porast depopulacije koja je najviše izražena u pograničnim teritorijama. Namera je autora da skrene pažnju na ova negativna kretanja.
Free
Ekonomske mogućnosti i značaj koridora 10 za Srbiju
Scientific article
Koridor 10 je jedan od najvažnijih panevropskih saobraćajnih koridora koji prolazi kroz Srbiju i povezuje Austriju, Mađarsku, Sloveniju, Hrvatsku, Srbiju, Bugarsku, Makedoniju i Grčku. Ovim projektom transportni sistem Republike Srbije postaje kompatibilan sa transportnim sistemom Evropske unije, sa tendencijom dalje modernizacije, kako bi Republika Srbija bila spremna da se pridržava standarda Evropske unije u oblasti transporta. Realizacijom ovog važnog projekta doći će do opšteg ubrzanja tranzitnog saobraćaja, unaprediće se nivo usluga, olakšaće se međunarodni trgovinski tokovi i transport putnika, a komercijalne i trgovinske aktivnosti u regionu doprineće regionalnom razvoju i koheziji šireg područja Balkana.
Free
Ekonomske štete od elementarnih nepogoda u Srbiji i Šumadijskom okrugu
Scientific article
Nagle klimatske promene postaju sve izraženije. Manifestuju se kroz mnogobrojne vremenske neprilike, od kojih neke sve češće pogađaju zemlje regiona i našu zemlju. Prema predviđanjima svetskih meteorologa, na prostoru regiona u sledećih 100 godina klima će se značajno promeniti. Klimatska slika budućnosti najavljuje sve veći elementarnih nepogoda, kao što su poplave, jaki vetrovi i padavine. Klimatske promene predstavljaju najveću opasnost za današnju ekonomiju, a posebno za sektor poljoprivrede. Poljoprivreda je grana privrede koja je najosetljivija jer direktno zavisi od vremenskih prilika. Potrebno je da se sektor poljoprivrede prilagodi i adaptira na novonastale klimatske uslove kako bi štete bile što manje.
Free
Ekonomski pristup problemu evazije poreza i preporuke za Srbiju
Scientific article
Poreska evazija je globalni problem i ima ozbiljne posledice za svaku državu, bez obzira na razlike u društveno-ekonomskom i političkom uređenju. Osnovu poreskih krivičnih dela čine različite pojavne manifestacije poreske evazije, posebno kada se ima u vidu da evazija poreza predstavlja ujedno i najznačajniji oblik sive ekonomije. Kako se oporezivanjem pored fiskalnih ostvaruju i ciljevi u oblasti ekonomske i socijalne politike, izbegavanje plaćanja poreza ostavlja posledice na ekonomskom i socijalno-političkom planu. Nakon uvodnih razmatranja, u radu se prikazuje aktuelnost ovog problema, zatim se analiziraju teorijske i praktične karakteristike poreske evazije, kao osnovnog fiskalnog krivičnog dela u novom krivičnom pravu Republike Srbije, dok se ekonomski pristup problemu evazije poreza zasniva na analizi individualnog ponašanja poreskih obveznika.
Free
Elektronsko poslovanje – uslov za uspešno poslovanje preduzeća
Scientific article
Internetski način rada je izmenio poslovne procese u velikom broju kompanija. Savremene digitalne tehnologije omogućavaju efikasnije poslovanje, bez korišćenja papirnih dokumenata i bez neposrednog kontakta između učesnika u procesu poslovanja. Poslovanje u kome se poslovne transakcije obavljaju prevashodno elektronskim putem, poznato je pod imenom elektronsko poslovanje. Ovaj rad ima za cilj da definiše i prikaže proces sprovođenja savremenog elektronskog poslovanja na početku novog milenijuma na način koji je, evidentno. kompleksan, višedimenzionalan, pun kontroverzi, dilema i otvorenih pitanja.
Free
