Journal articles - Pravo - teorija i praksa
All articles: 800
Uticaj mobinga na radnu sposobnost zaposlenih
Scientific article
Mobing predstavlja ponižavanje, ismejavanje, špijuniranje i psihološki teror koji se događa na poslu. Ovaj oblik ponašanja ukazuje na ponašanje jedne osobe ka drugoj, koji se ponavlja periodično pri čemu se konstantno jedna osoba ugrožava i ponižava, kako bi se ugrozio njen ugled, čast i dostojanstvo. Oblici mobinga ukazuju na mobing usmeren od podređenog ka nadređenoj osobi i od nadređene ka podređenoj osobi koji je češći u praksi. Mobing predstavlja vid poremećaja u međuljudskim odnosima na radu, bez opravdanog razloga i smisla, a koji donosi negativne posledice pojedincu nad kojim se sprovodi, ali i na porodicu na koju se prenosi njegov uticaj, ustanovu u kojoj je prisutan i širu socijalnu zajednicu. Žrtve mobinga su najčešće osobe koje se od ostalih izdvajaju načinom mišljenja i logikom razmišljanja, to su najbolji i najobrazovaniji pojedinci, koji predstavljaju za kolege opasnost i konkurenciju. Najčešće su to zaposleni pred penziju, ali i veoma ambiciozni mladi koji tek počinju radnu karijeru, kao i oni koji su drugačije seksualne orijentacije. Vrlo važno ako ne i najvažnije pitanje pored samih uzroka mobinga jesu svakako posledice koje mobing ima na pojedinca. Posledice su najčešće poremećaji raspoloženja i ponašanja, a najčešće i ozbiljne somatske smetnje, kada pojedinci postaju izgubljeni u prostoru i vremenu i doživljavaju brojne psihološke poremećaje, što pokazuju brojni primeri iz prakse. Smatramo da su posledice mobinga trajne i nesagledive. Fizičko zlostavljanje je najlakše za otkrivanje i dokazivanje, ali postoji i onaj 'tihi' mobing, kao i onaj koji direktno poništava dostojanstvo radnika i ugrožava njegovu psihu, ali je taj mobing najteže dokazati iako su mu posledice nesagledive.
Free
Scientific article
Predmet istraživanja, koje su autori ovog rada sproveli u okviru projekta 'Rešavanje problema nezaposlenosti na teritoriji AP Vojvodine - odgovor na socijalna raslojavanja uzrokovana novom globalnom recesijom'1 bio je pravni aspekt u proučavanju korelacija prestanka privrednih subjekata i smanjenja obima poslovnih aktivnosti sa jedne strane i propisa, mera i aktivnosti, koje sprovodi država da likvidira, restrukturira ili reorganizuje kompanije sa teškoćama u poslovanju u AP Vojvodini, sa druge strane, investicioni kapaciteti AP Vojvodine i tržište rada. Autori su determinisali saznajne ciljeve projekta kao utvrđivanje, opis i objašnjenje kako poboljšati legislativu i omogućiti privredi efikasne pravne mehanizme za rešavanje problema u poslovanju i kako biti konkurentan na tržištu na području AP Vojvodine, sve u cilju očuvanja postojećih i otvaranja novih radnih mesta. Metodološki su se opredelili da istraživanje zasnuju na hronološkom, sistemskom, teleološkom i jezičkom tumačenju zakonskih normi, koje su bile važeće u periodu, koji je obuhvaćen istraživanjem (2004-2014), kao i izmena koje su usledile u prvoj polovini 2014. godine, proveravajući postavljene hipoteze empirijskim podacima dobijenim od relevantnih institucija, dok su do zaključaka došli prvo analizom, a potom indukcijom i dedukcijom. U ovom radu istraživanje je bazirano na analizi uticaja sistema subvencija i podsticaja na stvaranje boljeg investicionog ambijenta u Republici Srbiji.
Free
Utjecaj modela fleksigurnosti na radnopravni status u javnoj upravi - komparativno
Scientific article
Autori analiziraju najnovije trendove restrukturiranja u javnoj upravi koji se fokusiraju na fleksibilnije oblike radnog odnosa. U tom procesu naglasak se stavlja na produktivnost i učinkovitost javnih službenika koji se treba prilagoditi današnjem vremenu globalizacije i ekonomskog razvoja te zahtjevnom i dinamičnom tržištu rada. Reforme općih uprava u Europi provode se već dugo vremena. Međutim, iako su se države članice odlučile za sličan tip reformi javnog sektora ipak postoje različiti smjerovi reformi zbog različitih povijesnih i administrativnih tradicija. Autori u ovom radu koristeći se komparativnom metodom ukazuju na različite tipove reformi koje se odnose na radnopravni status u javnoj upravi. Osim toga, autori ukazuju i na pitanje: kako postići ravnotežu između kratkoročnih i dugoročnih rješenja u javnoj upravi kod uloge poslodavaca i uloge menadžera? Posebna pozornost posvećena je primjeni pristupa flexicurityja na opću upravu. Upravo ovaj model (fleksigurnosti) pokazao je da je kompromis između fleksibilizacije i sigurnosti radnog odnosa moguć. Stoga, ovaj rad izlaže bit modela fleksigurnosti kako je shvaćen u Europi, te osnovna načela kojih se treba držati pri njegovom uvođenju na nacionalna tržišta rada.
Free
Uz pojedine odredbe Zakona o parničnom postupku Republike Srbije
Scientific article
New law of legal procedure of Republic of Serbia came into effect at the beginning of 2005. This process law introduced many innovations in process regime. Its regulations introduce completely new practices of legal court procedure, while some others, already existing, have been normatively transformed in a new way. Executive changes represent a result of necessity of changing some legal solutions as well as a result of accepting and incorporating the recommendations of the Council of Europe which are going to help our legal procedure harmonize with the European Law. In this work rules are analyzed concerning excluding and disqualification, representative disrespect of process discipline and answer to the charges.
Free
Scientific article
U radu će se govoriti o uzrocima mobinga, uslovima u kojima se mobing pojavljuje, posledicama mobinga na telesno i duševno zdravlje zaposlenog, načinima za sprečavanje mobinga, državnim mehanizmima za zaštitu i reakciji društva na ovu sve prisutniju pojavu.
Free
Učešće građana u vršenju parničnog suđenja
Scientific article
Krajem 2009. godine Skupština Srbije je, po hitnom postupku usvojila izmene i dopune Zakona o parničnom postupku. Cilj je navodno bio usklađivanje ovog zakona donetog 2004. godine, sa Ustavom Srbije koji je usvojen dve godine kasnije. Neke od promena su bile radikalne. Iako je Ustavom garantovao učešće građana (sudija porotnika) u vršenju sudske funkcije, zakonodavac je značajno suzio krug situacija u kojima će da sudi sudsko veće. Tako postoji pretpostavka da je zaključen sporazum o inokosnom suđenju, ako to jedna stranka predloži, a druga se ne usprotivi. Kod suparničara, dovoljno je da jedan od suparničara predloži inokosno suđenje, ako se drugi ne izjasne, smatra se da su pristali. Zakonodavac je tako pokazao jasnu nameru, da ignorišući Ustavne odredbe o učešću građana u postupku, potpuno eliminiše sudije porotnike iz parnične procedure.
Free
Scientific article
Uvođenje instituta vaspitnih naloga u maloletničko krivično pravo Srbije omogućilo je širu zastupljenost diverzionog modela reagovanja na maloletničku delinkvenciju. Shodno Zakonu o maloletnim učiniocima krivičnih dela i krivičnopravnoj zaštiti maloletnih lica, vaspitni nalozi mogu biti primenjeni kako od strane sudije za maloletnike, tako i od strane javnog tužioca za maloletnike, a u cilju izbegavanja pokretanja krivičnog postupka ili radi obustave krivičnog postupka prema maloletniku. Nesporno je da je u pitanju mera osobenog karaktera koja tvori posebnu kategoriju uz tradicionalno poznate maloletničke krivične sankcije u našem pravnom sistemu. Osobito interesovanje za vaspitne naloge pobuđuje i to što se putem njih implementiraju određeni elementi restorativne pravde, kao koncepta koji izaziva veliku pažnju na internacionalnom nivou. Imajući u vidu navedeno, autor je izlaganja u radu posvetio razmatranju osnovnih odlika instituta vaspitnih naloga.
Free
Scientific article
Svako društvo, bez obzira na kom se društveno-ekonomskom uređenju zasniva, zahteva u interesu sopstvene stabilnosti, da odnosi u okviru njega budu regulisani na opšte prihvatljiv način. Odnosi u proizvodnji su oduvek bili ključni faktor društvene stabilnosti, na temelju kojih se uspostavljaju i razvijaju svi ostali. Otuda ne čudi što se pitanje radničkih prava, u okviru njihovog sveobuhvatnog položaja, prvenstveno ekonomskog i pravnog, postavlja kao krucijalno, u svim društveno-ekonomskim sistemima, pravnim porecima i naučnim analizama. Kolektivno pravo radnika da učestvuju u upravljanju ne samo u privrednim subjektima, već i u svim drugim organizacijama u kojima se vrši rad, je pitanje koje zahteva jasno političko opredeljenje jedne državne zajednice da obezbedi poštovanje osnovnih vrednosti pravde i pravičnosti, sociološku analizu odnosa koji se u proizvodnji i uopšte u radu uspostavljaju, ekonomsku računicu opravdanosti i mere ostvarivanja ovog načelnog prava te adekvatnu pravnu regulativu. Na osnovu analize svih institucionalnih formi učešća radnika u upravljanju, moglo bi se zaključiti da postoje tri pojavna oblika participacije: 1. učešće putem konsultovanja i informisanja; 2. učešće putem pregovaranja; 3. učešće putem predstavljanja u upravljačkim telima. Osnovni cilj ovog rada je da ukaže na važnost pitanja radničke participacije u upravljanju, koje je, naročito kod nas, neopravdano zapostavljeno. Sama činjenica da participacija u upravljanju postoji, nezavisno od forme kroz koju se ostvaruje, obima pitanja na koja se odnosi, institucionalne mehanizme u kojima deluje, predstavlja jedan od najboljih pokazatelja da jedna zajednica poseduje bar minimalne socijalno prihvatljive kvalitete, kao što i potpuno odsustvo iste predstavlja indikator međusobnog nepoverenja između pojedinih društvenih grupa i krajnje nepravičnu podelu uloga u društvu.
Free
Veštačenje ekonomsko-finansijske struke - šta veštak treba da zna iz prava i ekonomije
Scientific article
Veštačenje u parničnom postupku je vrlo značajna, a često i presudna faza postupka u parnicama u kojima je neophodno izvesti dokazivanje veštačenjem. Istovremeno, veštačenje je i vrlo složena i delikatna parnična radnja. Delikatnost veštačenja proizilazi iz činjenice da najčešće od nalaza i mišljenja veštaka zavisi ishod spora u parnici. Stoga parnične stranke, po pravilu, imaju aktivan odnos prema postupku veštačenja, u nastojanju da se nalaz i mišljenje veštaka potkrepi ili obezvredi. No, veštačenje istovremeno stavlja i sudiju u delikatan položaj jer je sudija taj koji mora kritički da oceni nalaz i mišljenje o materiji koju nedovoljno poznaje, zbog čega se, inače, i određuje veštačenje. Odredba člana 250. ZPP-a kaže da će sud izvesti dokazivanje veštačenjem kada je radi utvrđenja ili razjašnjenja neke važne činjenice potrebno stručno znanje kojim sud ne raspolaže. Stručno znanje zbog čije potrebe sud određuje izvođenje ovog dokaza može se odnosi na različite grane struke i nauke. Za pravilnu procenu o potrebi veštačenja radi utvrđenja odlučnih činjenica i koje činjenice treba utvrđivati, neophodno je prethodno dobro poznavanje predmeta od strane sudije i to kako činjenično tako i materijalno-pravno.
Free
Violence at sports events: Phenomenological characteristics and practical problems
Scientific article
In Republic of Serbia, violence at sports events represents a problem which is being reviewed with every new major sports event. A problem that goes beyond the scope of the sport, affecting topics of general crime, economics, and even the relationship between states. By forming a holistic perspective, the authors point out the need to revise the phenomenological framework of the previously mentioned phenomenon and the utopian nature of current preventive ideas. It is only by formulating a systemic criminal-law response that encompasses wider criminal frameworks, there are also considered the possibilities of normalization the sports events within the national framework.
Free
Vojvodina in the national policy of the communist party of Yugoslavia 1918-1945
Scientific article
The national policy of the Communist Party of Yugoslavia (CPY), between the two world wars, was formulated under the direct influence of the Comintern and was therefore subject to sudden and radical changes in the foreign policy of the USSR. Thus, in accordance with the foreign policy interests of the first socialist state, the national policy of the CPY ranged from demands for the disintegration of the Yugoslav kingdom to insisting on its constitutional reorganization. Within the federalist concept of the CPY, Vojvodina, as a “historical, geographical, and economic entity,” was also envisaged to have the status of a federal unit, with occasional and conditional acceptance of its autonomous status. Although based on a different ideological matrix, the arguments used by the communists to justify the need for a special constitutional status for Vojvodina were identical to the demands of the Croatian political movement and a segment of the civic opposition in the Vojvodina Front, which the CPY formally supported in the mid-1930s. Despite the fact that autonomist and federalist projects for Vojvodina were not widely supported by either the Serbs or its national minorities for various reasons, Vojvodina became an autonomous province when the Communist Party of Yugoslavia, at the end of World War II, established a federal Yugoslavia in the context of agreements among the interested major powers.
Free
Welfare and legal aspects of making decisions on medical treatments of pet animals
Scientific article
When it comes to humans and the necessity for their young ones’ medical treatments, the parental responsibility is crucial. The decisions made by parents involve the legal aspects as well as welfare aspects, respectively. Pet animals are usually classified as property in the European Union, but pets are the same as kids regarding medical treatments and illnesses or diseases. In that case, the decisions are made by their owners, posing a legal challenge only if the proposed treatment can trigger damage or needless pain, as defined by the Law on pet animals` welfare. In this article, there will be discussed the best interests both in legal and welfare aspects of decisions being made in the medical treatments of the pets by their owners. Reaching the choice of pets’ medical treatments will primarily be focused on pets protection and welfare avoiding unnecessary pain, which is in the pets` best overall welfare interests. While the statute law is not a mandatory one considering the pets’ best interests, this article might be a useful resource for professional veterinarians and practitioners. At the same time, this article regards of the best interests of the pets and it can be integrated into the existing ethical frameworks for making medical decisions and more humane treatment of pet animals.
Free
Wrap contracts and their influence on the contract law
Scientific article
The basis of the digital economy is electronic commerce (e-commerce), based on contracting which increasingly relies on the use of a digital technology. A contract represents the basis of legal obligation, as well as the foundation of the validity and legitimacy of legal rules, dating back to the theory of the social contract. The functioning of the digital society and digital economy has introduced the process of digitization into the scope of the Contract Law and contracting practice. On the example of wrap contracts, as a kind of online contracts by access (adhesion contracts), the author shows how new practices in contracting affect the traditional obligation law institutes.
Free
Scientific article
Način finansiranja jedinica lokalne samouprave je regulisan pozitivnopravnim propisima R. Srbije. Jedan od načina finansiranja partikularnih interesa gradova i opština jeste zaduživanje na finansijskom tržištu. Ovim subjektima je ostavljeno da sami analiziraju stanje i kretanja na finansijskom tržištu i da odaberu jedan od dva modela zaduživanja - kreditnog zaduživanja kod banaka ili emitovanje municipalnih obveznica kao hartija od vrednosti. Predmet istraživanja rada jesu potencijalni benefiti zaduživanja putem emisije ovih hartija od vrednosti. Cilj istraživanja jeste definisanje potencijalnih benefita koje gradovi i opštine u R. Srbiji mogu da ostvare ukoliko se odluče za ovaj oblik zaduživanja. U radu su navedeni i naučno elaborirani pozitivni efekti ovog oblika zaduživanja, koji su zasnovani na relevantim domaćim i inostranim podacima sadržanim u različitim naučnim publikacijama. Pored toga, autori rada su izneli i neke svoje argumente u korist ovog vida zaduživanja koji su zasnovani na analitičkoj analizi predmeta istraživanja.
Free
Scientific article
Narodna Skupština Republike Srbije je 16. septembra 2005. godine usvojila Zakon o zaštiti potrošača. Zakon je objavljen u "Službenom glasniku R. Srbije", br. 79/05. Zakon sadrži jedanaest odeljaka u kojima je raspoređen 81 član. Odeljci su: 1) Osnovne odredbe (1-4); 2) Zaštita života, zdravlja i sigurnost potrošača (5-10); 3) Zaštita ekonomskih interesa potrošača (11-35 4) Posebni oblici zaštite potrošača u oblasti usluga (36-43); 5) Tipski ugovori (44-46); 6) Informisanje i obrazovanje potrošača (46-57); 7) Naknada štete (58-62); 8) Nacionalni program i subjekti za zaštitu (63-70); 9) Nadzor (71-76); 10) Kaznene odredbe (77-79) i 11) Završne odredbe (80-81). Danom stupanja na snagu ovog Zakona prestao je da važi Zakon o zaštiti potrošača ("Sl. list SRJ", br. 37/02).
Free
Zakonodavni okvir za razvoj turizma u Republici Srbiji
Scientific article
Republika Srbija je veoma atraktivna turistička destinacija. Zbog državnih aspiracija ka članstvu u EU, zakonodavstvo i propisi o turističkim uslugama moraju biti usklađeni sa odgovarajućim propisima koji se usvajaju na nivou EU. Uredba o turističkim uslugama nalazi se u nekoliko zakona koji regulišu oblasti krivičnog, trgovinskog i građanskog prava. Vlada Republike Srbije izradila je strategiju za razvoj turizma u periodu od 2016 do 2025 godine. Koristeći dostupnu literaturu, zakone i elektronske izvore, autor je putem različitih naučnoistraživačkih metoda (normativnog, istorijskog, uporednog i dr.) predstavio moguća rešenja, doprinoseći daljem razvoju pravne zaštite u pogledu pružanja turističkih usluga u Republici Srbiji.
Free
Zakonska subrogacija iz čl. 300 Zakona o obligacionim odnosima kroz primer sudske prakse
Article
Free
Zakonski i statutarni zastupnici privrednih subjekata
Scientific article
Privredni subjekti su pravna lica (osim preduzetnika) i kao takva ne mogu direktno istupati u pravnom prometu, radi realizacije svoje delatnosti iz osnivačkih akata, već to mogu samo preko svojih zastupnika. Oni nemaju pravno relevantnu volju. Zato privredni subjekt može stupati u pravne odnose samo preko fizičkih lica. Pravni poslovi koje preduzmu fizička lica kao organi društva (direktor, prokuristi) proizvode dejstva prema društvu koga zastupaju, a ne prema tim licima. Zastupanje nastaje na osnovu zakona, akta nadležnog organa ili izjave volje zastupanog. Prema odredbama člana 84, stav 2, Zakona o obligacionim odnosima ovlašćenje za zastupanje zasniva se na: 1. zakonu, 2. opštem aktu pravnog lica, 3. aktu nadležnog organa ili na 4. izjavi volje zastupanog (punomoćje). U radu su obrađeni zastupanje i zastupnici privrednih subjekata na osnovu zakona i opšteg akta pravnog lica i to pitanja ko su zastupnici privrednih subjekata na osnovu zakona i opšteg akta, njihova ovlašćenja i dužnosti, odgovornost za prekoračenje ovlašćenja.
Free
Zakonsko izdržavanje bračnih i vanbračnih partnera
Scientific article
Jednu od najvažnijih tekovina bračne i vanbračne zajednice uopšte predstavlja pitanje zakonskog izdržavanja. Obaveza izdržavanja detaljno je regulisana Porodičnim Zakonom iz 2005. Uvođenjem pravnog standarda 'Očigledne nepravde za dužnika izdržavanja' zakonodavac je u značajnoj meri pre svega sa etičke strane smanjio mogućnost zloupotrebe prava na zakonsko izdržavanje i osnažio ulogu suda u donošenju meritorne odluke vezano za zahtev stranaka.
Free
